كورانه از نياكان نمىكند ، گويا آن را مستغنى از هر گونه جواب مىداند ، زيرا عقل سليم آن را درك مىكند ، به علاوه كرارا در قرآن به پاسخ آن اشاره شده است . و تنها به پاسخ دوم قناعت كرده ، مىگويد : « خداوند هرگز به كارهاى زشت و قبيح فرمان نمىدهد » زيرا حكم او از فرمان عقل جدا نيست ( * ( قُلْ إِنَّ اللَّه لا يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ ) * ) دستور به فحشاء طبق صريح آيات قرآن ، كار شيطان است نه كار خداوند ، خداوند تنها به نيكيها و خوبيها فرمان مىدهد ( 1 ) . سپس با اين جمله آيه ختم مىشود كه « آيا به خدا نسبتهايى مىدهيد كه نمىدانيد » ( * ( أَ تَقُولُونَ عَلَى اللَّه ما لا تَعْلَمُونَ ) * ) گرچه ظاهرا مناسبتر اين بود كه گفته شود : چرا چيزى را كه دروغ است و واقعيت ندارد به خدا نسبت مىدهيد ؟ ولى به جاى آن فرموده است چرا چيزى را كه نمىدانيد به خدا نسبت مىدهيد ؟ اين در حقيقت براى آن است كه حد اقل مطالبى كه مورد قبول طرف است ، مورد استناد واقع شود و گفته شود و اگر شما يقين به دروغ بودن اين سخنان نداريد ، لا اقل دليلى هم بر اثبات آن نداريد ، پس چرا بىدليل تهمت مىزنيد و چيزى را كه نمىدانيد به خدا نسبت مىدهيد ؟ ! منظور از فحشاء چيست ؟ در اينكه منظور از « فاحشه » ( كار زشت و قبيح ) در اينجا چيست ؟ بسيارى از مفسران گفته‌اند اشاره به رسم جمعى از اعراب در زمان جاهليت است كه لخت و برهنه مادرزاد ! « زن و مرد » در اطراف خانه خدا طواف مىكردند ، به گمان اينكه در لباسهايى كه مرتكب گناه شده‌اند ، شايسته نيست خانه خدا را طواف كنند ! البته اين تفسير متناسب با آيات قبل كه درباره لباس و پوشش انسان ، سخن

--> ( 1 ) به سوره بقره آيه 268 و 269 مراجعه فرمائيد .