الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

128

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و حوا و شيطان همگى هستند ، ولى در آيه بعد بعيد نيست مخاطب تنها آدم و حوا باشند ، زيرا آنها هستند كه از زمين برانگيخته مىشوند . ماجراى آدم و دورنماى اين جهان گرچه بعضى از مفسران ، كه معمولا تحت تاثير افكار تند غربى قرار دارند ، سعى كرده‌اند به داستان آدم و همسرش ، از آغاز تا پايان چهره تشبيه و مجاز و كنايه و به اصطلاح روز « سمبوليك » بدهند و تمام بحثهاى مربوط به اين ماجرا را حمل بر خلاف ظاهر كرده ، كنايه از مسائل معنوى بگيرند ، ولى شك نيست كه ظاهر آيات حكايت از يك جريان واقعى و عينى مىكند كه براى پدر و مادر نخستين ما واقع شد ، و چون ، در اين داستان نكته اى وجود ندارد كه نتوان آن را طبق ظاهر تفسير كرد ، و با موازين عقلى سازگار نباشد ، ( تا قرينه اى براى حمل بر معنى كنايى به دست آيد ) دليلى ندارد كه ما ظاهر آيات را نپذيريم و بر معنى حقيقى خود حمل نكنيم . ولى با اين حال اين جريان حسى و عينى مىتواند اشاراتى به زندگى آينده نوع بشر در اين جهان ، در برداشته باشد . يعنى : در صحنه پرغوغاى زندگى اين جهان ، انسانى كه از نيروى « خرد » و « غرائز سركش » تركيب شده ، و هر كدام او را به سويى مىكشد ، در برابر مدعيان دروغين كه سوابق سوء آنها همچون شيطان روشن است قرار دارد و آنها سعى دارند با وسوسه‌هاى مداوم خود ، پرده بر روى عقل و خرد او بيفكنند ، و او را به اميد آب به دنبال سراب در بيابان زندگى سرگردان سازند . تسليم شدن در برابر وسوسه‌هاى آنها ، نخستين نتيجه اش فرو ريختن لباس تقوا از اندام آدمى و آشكار شدن زشتىهاى او است .