الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
124
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
يك فرد عادى ، نماز ممتازى باشد براى اولياى حق ، گناه محسوب شود ، زيرا يك لحظه غفلت در حال عبادت براى آنها شايسته نيست ، بلكه بايد با توجه به علم و تقوى و موقعيتشان به هنگام عبادت غرق در صفات جلال و جمال خدا باشند . ساير اعمال آنها غير از عبادات نيز چنين است ، و با توجه به موقعيت آنها سنجيده مىشود ، به همين دليل اگر يك « ترك اولى » از آنها سرزند ، مورد عتاب و سرزنش پروردگار قرار مىگيرند ( منظور از ترك اولى اين است كه انسان كار بهتر را رها كند و سراغ كار خوب يا مباحى برود ) . در روايات اسلامى مىخوانيم كه گرفتارى يعقوب و كشيدن آن همه زجر فراق فرزند ، به خاطر آن بود كه نيازمند روزه دارى به هنگام غروب آفتاب بر در خانه او آمد و او از كمك كردن به وى غفلت نمود و آن فقير ، گرسنه و دلشكسته بازگشت . اين كار اگر از يك فرد عادى سر زده بود ، شايد آن قدر مهم نبود اما از يك پيامبر بزرگ الهى و رهبر امت آن چنان با اهميت تلقى شد كه مجازات بسيار شديدى از طرف خداوند براى آن تعيين گرديد ( 1 ) . نهى آدم از « شجره ممنوعه » نيز يك نهى تحريمى نبود بلكه يك ترك اولى بود ، ولى با توجه به موقعيت آدم با اهميت تلقى شد و ارتكاب مخالفت با اين نهى ( هر چند نهى كراهتى بود ) موجب چنان مؤاخذه و مجازاتى از طرف خدا گرديد . اين احتمال نيز از طرف بعضى از مفسران داده شده است كه نهى آدم از شجره ممنوعه « نهى ارشادى » بود ، نه نهى مولوى توضيح اينكه : گاهى خداوند از چيزى نهى مىكند به عنوان اينكه صاحب اختيار انسان و مولاى او است ، و اطاعت فرمانش بر هر انسانى لازم است ، چنين نهى را « نهى مولوى » نامند ، اما
--> ( 1 ) نور الثقلين جلد دوم صفحه 411 نقل از كتاب علل الشرائع .