الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
34
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
در قرون نخستين و مخصوصا در عصر مسيح ع وجود نداشت و حتى در اناجيل كنونى با تمام تحريفهايى كه در آن به عمل آمده است كمترين سخنى از تثليث ديده نمىشود ، و خود محققان مسيحيت به اين امر معترفند ، بنا بر اين آنچه در آيه فوق در مورد پافشارى مسيح ع و روى مساله توحيد ديده مىشود مطلبى است كه با منابع موجود مسيحيت نيز هماهنگ است و از دلائل عظمت قرآن محسوب مىشود ( 1 ) . ضمنا بايد توجه داشت كه آنچه در اين آيه مورد بحث واقع شده مساله غلو و وحدت مسيح با خدا و به عبارت ديگر « توحيد در تثليث » است ، ولى در آيه بعد اشاره به مساله « تعدد خدايان » از نظر مسيحيان يعنى « تثليث در توحيد » كرده مىگويد : « آنها كه گفتهاند خداوند سومين اقنوم ( 2 ) از اقانيم سه گانه است به طور مسلم كافر شدهاند ( * ( لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّه ثالِثُ ثَلاثَةٍ ) * ) بسيارى از مفسران مانند طبرسى در مجمع البيان و شيخ طوسى در تبيان و فخر رازى و قرطبى در تفسير خود چنين تصور كردهاند كه آيه قبل درباره فرقه اى از مسيحيان به نام يعقوبيه است كه خدا را با مسيح ع متحد مىدانند ، ولى اين آيه در باره فرقه ديگرى به نام » ملكانيه « و » نسطوريه « است كه قائل به خدايان سه گانهاند ، اما همانطور كه سابقا هم گفتيم اين برداشت از مسيحيت با حقيقت تطبيق نمىكند زيرا اعتقاد به تثليث در ميان همه مسيحيان عموميت دارد ، همانطور كه اعتقاد به توحيد و يگانگى خدا در ميان ما مسلمانان قطعى و مسلم است ، منتها آنها در عين اينكه خدايان را حقيقتا سه گانه مىدانند ، يگانه حقيقى نيز ميدانند و به اعتقاد آنها سه واحد حقيقى يك واحد حقيقى را تشكيل مىدهند ! ،
--> ( 1 ) براى توضيح بيشتر درباره اين موضوع و درباره مساله تثليث و وحدت در تثليث به تفسير نمونه جلد چهارم صفحه 220 تا 230 مراجعه فرمائيد . ( 2 ) اقنوم به معنى اصل و ذات ، و جمع آن « اقانيم » است .