الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
28
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
چيزى است ، بنا بر اين تدبر يعنى بررسى نتائج و عواقب و پشت و روى چيزى مىباشد ، و تفاوت آن با « تفكر » ، اين است كه تفكر مربوط به بررسى علل و خصوصيات يك موجود است ، اما « تدبر » مربوط به بررسى عواقب و نتائج آن است ، از آيه فوق چند مطلب استفاده مىشود : 1 - مردم موظفند كه درباره اصول دين و مسائلى همانند صدق دعوى پيامبر ص و حقانيت قرآن مطالعه و بررسى كنند و از تقليد و قضاوتهاى كور كورانه بپرهيزند . 2 - قرآن - بر خلاف آنچه بعضى مىپندارند - براى همه قابل درك و فهم است زيرا اگر قابل درك و فهم نبود دستور به « تدبر » در آن داده نمىشد . 3 - يكى از دلائل حقانيت قرآن و اينكه از طرف خدا نازل شده اين است كه در سراسر آن تضاد و اختلاف نيست براى روشن شدن اين حقيقت به توضيح زير توجه فرمائيد . « روحيات هر انسانى دائما در تغيير است قانون تكامل در شرائط عادى در صورتى كه وضع استثنايى بوجود نيايد انسان و روحيات افكار او را هم در بر مىگيرد و دائما با گذشت روز و ماه و سال ، زبان و فكر و سخنان انسانها را دگرگون ميسازد ، اگر با دقت نگاه كنيم هرگز نوشتههاى يك نفر نويسنده يكسان نيست بلكه آغاز و انجام يك كتاب نيز تفاوت دارد ، مخصوصا اگر كسى در كوران حوادث بزرگ قرار گرفته باشد حوادثى كه پايه يك انقلاب فكرى و اجتماعى و عقيده اى همه جانبه را پىريزى كند او هر قدر بخواهد سخنان خود را يكسان و يك نواخت و عطف به سابق تحويل دهد قادر نيست ، بخصوص اگر او درس نخوانده و پرورش يافته يك محيط كاملا عقب افتاده اى باشد . اما قرآن كه در مدت 23 سال بر طبق احتياجات و نيازمنديهاى تربيتى مردم در شرائط و ظروف كاملا مختلف نازل شده ، كتابى است كه درباره موضوعات كاملا متنوع سخن مىگويد و مانند كتابهاى معمولى كه تنها يك