الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
23
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
اختيار و آزادى اراده بخشيده است ، بنا بر اين آنچه ما اختيار مىكنيم و با آزادى اراده انتخاب مىنمائيم بر خلاف خواست خدا نيست ، ولى در عين حال اعمال ما به ما نسبت دارد و از وجود ما سرچشمه مىگيرد زيرا عامل تعيين كننده عمل ، اراده و اختيار ما است ، و به همين دليل ما در برابر اعمالمان مسئوليم ، و استناد اعمال ما به خدا آن چنان كه اشاره شد از ما سلب مسئوليت نمىكند و موجب عقيده جبر نيست . بنا بر اين آنجا كه مىفرمايد : « حسنات » و « سيئات » از خدا است ، اشاره مىكند به همان فاعليت خداوند نسبت به همه چيز ، و آنجا كه مىفرمايد : سيئات از شما است ، اشاره به فاعليت ما و مسئله اراده و اختيار ما مىكند و در واقع مجموع دو آيه ، مسئله « امر بين الامرين » را ثابت مىكند ( دقت كنيد ) . 3 - تفسير ديگرى كه براى اين دو آيه وجود دارد و در اخبار اهل بيت ع نيز به آن اشاره شده است اين است كه : منظور از سيئات ، كيفرهاى اعمال و مجازات و عقوبات معاصى است ، شكى نيست كه اين كيفرها از ناحيه خداوند است ، ولى چون نتيجه اعمال و افعال بندگان مىباشد از اين جهت گاهى به بندگان نسبت داده مىشود و گاهى به خداوند ، و هر دو صحيح است ، مثلا صحيح است گفته شود قاضى دست دزد را قطع مىكند ، و نيز صحيح است كه گفته شود اين خود دزد است كه دست خود را قطع مىنمايد ! .