الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

16

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

جان خود و اجتماع خويش را آماده براى جهاد كنند ، و به اصطلاح خود سازى نمايند ، و مسلما هر گونه جهادى بدون آمادگىهاى روحى و جسمى افراد و بدون پيوندهاى محكم اجتماعى محكوم به شكست خواهد بود ، مسلمان در پرتو نماز و نيايش با خدا ايمان خود را محكم و روحيه خويش را پرورش مىدهد و آماده هر گونه فداكارى و از خودگذشتگى مىشود ، و بوسيله زكات شكافهاى اجتماعى پر مىگردد ، و از نظر تهيه نفرات آزموده و ابزار جنگى كه زكات يك پشتوانه اقتصادى براى تهيه آنها مىباشد بهبود مىيابد ، و به هنگام صدور فرمان جهاد آمادگى كافى براى مبارزه با دشمن خواهند داشت . 2 - ميدانيم كه قانون زكات در مدينه نازل شد و در مكه زكات بر مسلمانان واجب نشده بود ، با اين حال چگونه مىتواند آيه فوق اشاره به وضع مسلمانان در مكه بوده باشد ؟ مرحوم شيخ طوسى در تفسير تبيان در پاسخ اين سؤال مىگويد كه منظور از زكات در آيه فوق ( زكات مستحبّ ) بوده كه در مكه وجود داشته است ، يعنى قرآن ، مسلمانان را ( حتى در مكه ) تشويق به كمكهاى مالى به مستمندان و سر و سامان دادن به وضع تازه مسلمانها مىنمود . 3 - آيه فوق ضمنا اشاره به حقيقت مهمى مىكند و آن اينكه مسلمانان در مكه برنامه اى داشتند ، و در مدينه برنامه اى ديگر ، دوران سيزده ساله مكه دوران سازندگى انسانى مسلمانان بود و پيامبر ( ص ) كوشيد با تعليمات پى در پى و شبانه روزى خود از همان عناصر بتپرست و خرافى عصر جاهليت ، آن چنان انسانهايى بسازد كه در برابر بزرگترين حوادث زندگى ، از هيچگونه مقاومت و فداكارى مضايقه نكنند ، اگر دوران مكه وجود نداشت هيچگاه آن پيروزىهاى چشمگير و پياپى در مدينه نصيب مسلمانان نمىشد . دوران مكه دوران دانشگاه و ورزيدگى و آمادگى مسلمانان بود و به همين دليل حدود نود سوره از يكصد و چهارده سوره قرآن در مكه نازل شد كه بيشتر