الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
35
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
يك پوشش اجتماعى براى محافظت جمعيت است ، زيرا اگر مسئله امر به معروف و نهى از منكر در ميان نباشد عوامل مختلفى كه دشمن بقاى « وحدت اجتماعى » هستند ، همچون موريانه از درون ، ريشههاى اجتماع را مىخورند ، و آن را از هم متلاشى ميسازند ، بنا بر اين حفظ وحدت اجتماعى بدون نظارت عمومى ممكن نيست ! . در آيه فوق دستور داده شده كه همواره در ميان مسلمانان بايد امتى باشند كه اين دو وظيفه بزرگ اجتماعى را انجام دهند : مردم را به نيكىها دعوت كنند ، و از بدىها باز دارند . و در پايان آيه تصريح مىكند كه فلاح و رستگارى تنها از اين راه ممكن است . سؤال در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه ظاهر « منكم امة » اين است كه اين امت بعضى از جمعيت مسلمانان را تشكيل مىدهد ، نه همه آنها را ، و به اين ترتيب وظيفه امر به معروف و نهى از منكر جنبه عمومى نخواهد داشت ، بلكه وظيفه طايفه خاصى است ، اگر چه انتخاب و تربيت اين جمعيت ، وظيفه همه مردم است ، و به عبارت ديگر اين دو وظيفه واجب كفايى است نه عينى ، با اينكه از ديگر آيات قرآن بر مىآيد كه اين دو وظيفه جنبه عمومى دارد ، و به عبارت ديگر واجب عينى است نه واجب كفايى ، مثلا در چند آيه بعد از اين آيه مىخوانيم : كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ « شما بهترين امتى بوديد كه بسود مردم مبعوث شديد ، چه اينكه امر به معروف و نهى از منكر مىكنيد » و در سوره « العصر » مىفرمايد : « همه مردم در زيانند جز آنان كه ايمان و عمل صالح دارند و دعوت به حق و توصيه به صبر و استقامت مىكنند » طبق اين آيات و مانند آنها اين دو وظيفه اختصاص به دسته معينى ندارد .