متضمن نوعى فشار و شدت است . كوتاه سخن اينكه : آيين بت پرستى و فسادهاى گوناگون فردى و اجتماعى مولود آن ، در سرزمين مكه رايج شده بود ، و حرم امن خدا را آلوده كرده بود ، و فساد آن از قتل و كشتار هم بيشتر بود ، آيه مورد بحث مىگويد « به خاطر ترس از خونريزى ، دست از پيكار با بت پرستى بر نداريد كه بت پرستى از قتل ، بدتر است » . اين احتمال نيز از سوى بعضى از مفسران داده شده كه منظور از « فتنه » در اينجا همان فساد اجتماعى باشد ، از جمله تبعيد كردن مؤمنان از وطن مالوفشان كه اين امور گاه از كشتن هم دردناكتر است ، يا سبب قتل و كشتارها در اجتماع مىشود ، در آيه 73 سوره انفال چنين مىخوانيم : إِلَّا تَفْعَلُوه تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الأَرْضِ وَفَسادٌ كَبِيرٌ : « اگر اين دستور را ( قطع رابطه با كفار ) انجام ندهيد ، فتنه و فساد عظيمى در زمين روى مىدهد » ( در اين آيه فتنه و فساد در كنار هم قرار گرفته ) . سپس به مساله ديگرى در همين رابطه اشاره كرده ، مىفرمايد : مسلمانان بايد احترام مسجد الحرام را نگهدارند ، و اين حرم امن الهى بايد هميشه محترم شمرده شود و لذا « با آنها ( مشركان ) نزد مسجد الحرام پيكار نكنيد ، مگر آنكه آنها در آنجا با شما بجنگند » ( * ( وَلا تُقاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ حَتَّى يُقاتِلُوكُمْ فِيه ) * ) . « ولى اگر آنها با شما در آنجا جنگ كردند ، آنها را به قتل برسانيد ، چنين است جزاى كافران » ( * ( فَإِنْ قاتَلُوكُمْ فَاقْتُلُوهُمْ كَذلِكَ جَزاءُ الْكافِرِينَ ) * ) . چرا كه وقتى آنها حرمت اين حرم امن را بشكنند ديگر سكوت در برابر آنان جايز نيست و بايد پاسخ محكم به آنان گفته شود تا از قداست و احترام حرم امن خدا ، هرگز سوء استفاده نكنند .