حساب ، حسابش را آسان مىكنم ، حسناتش را مىپذيرم ، و از سيئاتش صرف نظر مىكنم . و هنگامى كه مىگويد « إِيَّاكَ نَعْبُدُ » خداوند بزرگ مىگويد بنده‌ام راست مىگويد ، تنها مرا پرستش مىكند ، من شما را گواه مىگيرم بر اين عبادت خالص ثوابى به او مىدهم كه همه كسانى كه مخالف اين بودند به حال او غبطه خورند . و هنگامى كه مىگويد « إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ » خدا مىگويد : بنده‌ام از من يارى جسته ، و تنها به من پناه آورده گواه باشيد من او را در كارهايش كمك مىكنم ، در سختيها به فريادش مىرسم ، و در روز پريشانى دستش را مىگيرم . و هنگامى كه مىگويد « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ . . . » ( تا آخر سوره ) خداوند مىگويد اين خواسته بنده‌ام بر آورده است ، و او هر چه مىخواهد از من بخواهد كه من اجابت خواهم كرد آنچه اميد دارد ، به او مىبخشم و از آنچه بيم دارد ايمنش مىسازم ( 1 ) . چرا نام اين سوره فاتحة الكتاب است ؟ « فاتحة الكتاب » به معنى آغازگر كتاب ( قرآن ) است ، و از روايات مختلفى كه از پيامبر ص نقل شده به خوبى استفاده مىشود كه اين سوره در زمان خود پيامبر ص نيز به همين نام شناخته مىشده است . از اينجا دريچه اى به سوى مساله مهمى از مسائل اسلامى گشوده مىشود و آن اينكه بر خلاف آنچه در ميان گروهى مشهور است كه قرآن در عصر پيامبر ص به صورت پراكنده بود ، بعد در زمان ابو بكر يا عمر يا عثمان جمعآورى شد قرآن در زمان خود پيامبر ص به همين صورت امروز جمعآورى شده بود ، و سرآغازش همين سوره حمد بوده است ، و الا نه اين سوره نخستين سوره اى بوده

--> ( 1 ) از كتاب عيون اخبار الرضا ( ع ) ( طبق نقل الميزان جلد اول صفحه 37 ) .