و گناه و انحراف فاصله مىافكند . به همين دليل در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم رن ابليس اربع رنات اولهن يوم لعن ، و حين اهبط الى الارض ، و حين بعث محمد ( ص ) على حين فترة من الرسل ، و حين انزلت ام الكتاب : « شيطان چهار بار فرياد كشيد و ناله سر داد نخستين بار روزى بود كه از درگاه خدا رانده شد ، سپس هنگامى بود كه از بهشت به زمين تنزل يافت ، سومين بار هنگام بعثت محمد ص بعد از فترت پيامبران بود ، و آخرين بار زمانى بود كه سوره حمد نازل شد » ! . ( 1 ) محتواى سوره هفت آيه اى كه در اين سوره وجود دارد هر كدام اشاره به مطلب مهمى است : « بِسْمِ اللَّه » سر آغازى است براى هر كار ، و استمداد از ذات پاك خدا را به هنگام شروع در هر كار به ما مىآموزد . الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ درسى است از باز گشت همه نعمتها و تربيت همه موجودات به اللَّه ، و توجه به اين حقيقت كه همه اين مواهب از ذات پاكش سرچشمه مىگيرد . الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اين نكته را بازگو مىكند كه اساس خلقت و تربيت و حاكميت او بر پايه رحمت و رحمانيت است ، و محور اصلى نظام تربيتى جهان را همين اصل تشكيل مىدهد . مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ توجهى است به معاد ، و سراى پاداش اعمال ، و حاكميت خداوند بر آن دادگاه عظيم . إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ، توحيد در عبادت و توحيد در نقطه اتكاء انسانها را بيان مىكند .

--> ( 1 ) نور الثقلين جلد اول صفحه 4 .