6 - نگاهى اجمالى به مباحث نقد النصوص ألف . اهميت مقدمهء نقد النصوص شايد مبتكرانه ترين قسمت نقد النصوص مقدمهء آن است ، كه در واقع نه فقط مقدمه اى بر اين كتاب خاص بلكه مقدمه اى بر خود مكتب شيخ أكبر است . جامى اولين كسى نيست كه سعى كرده مقدمه اى بر اين مكتب بنويسد . قبل از او فرغانى در منتهى المدارك و مشارق الدراري و قيصرى در شرح فصوص الحكم و ديگران بر اين راه رفته‌اند . مقدمهء قيصرى در اين ميان بسيار معروف است ، و حال كه مشارق الدراري چاپ شده است اميد مىرود كه به اهميت مقدمهء آن نيز توجه شود . البته در منتهى المدارك ، كه تحرير عربى مشارق الدراري است ، فرغانى بر مطالب مشارق الدراري افزوده است ، و به همين دليل است كه جامى گفته است كه فرغانى مشارق الدراري را « به عبارت عربى نقل كرده و فوايد ديگر بر آن مزيد ساخته » ( بخش قبل ، ص سى و شش ) . « 1 » استاد سيد جلال الدين آشتيانى به نويسندهء اين سطور فرموده است كه تأثير مقدمهء منتهى المدارك در حكماى متأخر ايران بسيار زياد است ، و كمتر كسى توانسته است مانند فرغانى مطالب مكتب شيخ را تحرير كند . به قول جامى ، « هيچ كس مسائل علم حقيقت را چنان مضبوط و مربوط بيان نكرده است كه وى در ديباجهء شرح قصيدهء تائيهء فارضيه ( يعنى منتهى المدارك و مشارق الدراري ) بيان كرده » .

--> « 1 » . مقدمهء منتهى المدارك در چاپ قديم آن ، كه هر صفحهء آن درازتر از چاپهاى امروزى است ، 103 صفحه است ، در حالى كه مقدمهء مشارق الدراري در طبع اخير 70 صفحه است .