عبد الرحمن جامي

مقدمة ويليام چيتيك 13

نقد النصوص في شرح نقش الفصوص

3 - آثار جامى آثار جامى را استاد حكمت در كتاب جامى براى اولين بار در دوران معاصر با دقت بر شمرده است ، و فهرست ايشان اساس همهء كارهاى بعدى است . از روى اين فهرست آقاى مدرس گيلانى در مقدمهء مثنوى هفت اورنگ و آقاى هاشم رضى در مقدمهء ديوان كامل جامى هر يك فهرست جداگانه اى تهيه كرده‌اند . ولى هر كدام از اين سه فهرست به عللى ناقص است ، و با اينكه نگارندهء اين سطور فقط تا حدى دربارهء آثار جامى تحقيق كرده است ، لازم مىبيند كه براى بار سوم فهرست آثارى كه استاد حكمت آورده است تصحيح كند . علاوه بر اين ، چون هر يك از اين فهرستها بدون اتخاذ روش خاصى تهيه شده است ، چنان كه نه مطابق تاريخ تأليف است و نه موضوع و نه حتى تنظيم الفبائى ، لذا تقسيم بندى موضوعى اين آثار بىفايده نيست . در اينجا لازم به تذكر است كه به علت فقدان مآخذ « 1 » حل بعضى از مسائل - مانند انتساب برخى از كتب مشكوك به جامى - براى نگارندهء اين سطور ميسر نبود . اميد است كه در آينده محققان اين كار را به انجام رسانند . اساس كار استاد حكمت فهرستى بوده است از چهل و پنج اثر جامى كه سام ميرزاى صفوى در تحفهء سامى آورده است ، و « اين جامعترين فهرستى است از مؤلفات جامى كه در كتب تذكرهء قريب به زمان او ثبت شده است » ( كتاب جامى ، ص 162 ) . تكملهء

--> « 1 » . كتابهاى جامى و آثار منسوب به او در كتابخانه هاى مختلف ايران و تركيه و افغانستان و هند و پاكستان پراكنده است ، و براى اينكه مسائل كتابشناسى او كاملا و دقيقا بر ما روشن شود ، لازم است تحقيقات وسيعى در اين منابع صورت گيرد .