در تحقيق در مباحث عرفانى موازينى مقرر فرموده است . لذا بعد از ملا صدرا تابعان مكتب او به مباحث عرفانى علاقهء خاصى نشان دادند و در قرون اخير متخصصان در عرفان از مريدان مكتب ملا صدرا مىباشند . اين أعاظم مباحث عرفانى را با مباحث نظرى توأم ساختند و در جميع موارد چون از قدرت و قوت در نظر و فكر برخوردار بودند نحوى مسائل عرفانى را تقرير نموده‌اند كه هيچ مناقشه بر اين مسائل وارد نشود . نتيجهء ظهور مكتب ملا صدرا مقايسهء كلى بين افكار عرفا و حكما در جميع موارد و ترجيح جانب عرفان بر ديگر طرق متصديان معارف عقلى مىباشد . ملا صدرا در روبرو قرار دادن آراء علمى و تقرير مسألهء واحد به مشارب مختلف و ارائهء حق و واقع در ضمن تقرير و بحث در أدوار فلسفه و عرفان تالى و دومى ندارد ، و اغلب بعد از بررسى كامل در اين روش نظر خود را با عبارتى كوتاه و موجز بيان مىكند و مىگذرد ، ليفهم من يفهم . عرفا در موارد متعدد گفته‌اند ، « حقايق خارجيه قبل از وجود خارجى در مقام واحديت داراى تحقق و ثبوتاند » ، و از اين تحقق و ثبوت كه ملاك علم تفصيلى حق به أشياء قبل از وجود خارجى آنهاست تعبير به « عين ثابت » نموده‌اند و تصريح كرده‌اند كه اين ماهيات و اعيان به تبع اسماء و صفات به وجود تبعى تقرر دارند و نيز گفته‌اند ، « الأعيان الثابتة ما شمت رائحة الوجود و لم تشم » . در موردى فرموده‌اند ، « حقيقت هر شيء عبارت است از نحوهء تعين آن شيء در علم حق » . در مواردى نيز گفته‌اند ، « اعيان ثابته نزد اهل الله وجودات خاصهء علميه‌اند كه ملاك انكشاف أشياء در مقام علم حق و حضرت واحديت و ارتساماند » ( مراد آنان صور مرتسمهء نزد مشائيه نمىباشد چون تصريح به بطلان اين مسلك نموده‌اند ) . بر گفتهء آنان ايراد زياد شده است ، چه آن كه ثبوت ماهيات منفكه عن كافة الوجودات ، چه در خارج و چه در علم و ذهن ، محال است ، و مفصل در مقام إبطال قول به ثابتات ازليه در سقيم بودن اين مرام بحث شده است . اعيان ثابته چون صور اسماء الهيه‌اند ، و اسماء الهيه به اعتبار وجود عين وجود صرفاند ، و اعيان نيز به تبع تحقق اسماء و صفات در مقام احديت عين وجود صرفاند و از تجلى حق در واحديت از ناحيهء تجلى اسمائى متحقق شده‌اند و اثر