عبد الرحمن جامي

مقدمة ويليام چيتيك 70

نقد النصوص في شرح نقش الفصوص

از هجرت خير بشر و فخر انام در هشتصد و هشتاد و سيم گشت تمام « و الحمد لله على الإتمام و الصلاة على خير الأنام و آله البررة الكرام و السلام » . ميكرو فيلم نسخه هاى 2 تا 6 در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران موجود است . ب . مقابلهء نسخه ها در مقابلهء اين شش نسخه از روشى استفاده شده است كه نگارنده فكر اصلى روش را مديون استاد محترم آقاى دكتر صلاح الصاوى است . روش كار چنين بود كه نخست يكى از نسخه ها را با صداى بلند خواندم و با ضبط صوت ضبط كردم و بعد نسخهء دوم را با گوش دادن به نسخهء اول با آن مقابله كردم . هر كجا اختلافى بود آن را در زير نسخهء اول ثبت كردم . سپس بقيهء نسخه ها را با همين روش مقابله كردم ، با اين فرق كه در نسخه هاى بعدى هر كجا اختلافى به چشم مىخورد با تمام نسخه هاى قبلى مقابله مىشد ، و نه فقط با نسخهء اول . مثلا اگر در نسخهء چهارم ديده مىشد كه به جاى كلمهء « با » كلمهء « به » آمده است ، اين مورد اختلاف با نسخهء دوم و سوم هم دوباره مقابله مىشد . به اين ترتيب موارد زيادى پيدا شد كه در مقابلهء اول به جهت عدم دقت كافى مشاهده نشده بود . با اين روش همهء اختلافات به جز آنها كه صرفا جنبهء املايى داشت در آخر هر صفحه ثبت گرديد . در تهيهء نسخهء منقح در هر مورد كه اختلافى وجود داشت بر اساس ضوابط معين بهترين صورت انتخاب شد . اين ضوابط عبارت بودند از تعداد دفعاتى كه عين يك كلمه در نسخه هاى متعدد ثبت شده است ، صحت دستورى ، تناسب معنى ، و اگر از يك متن ديگر أخذ شده ، صورت صحيحى كه در آن متن ضبط شده است . ج . حواشى نقد النصوص نسخه هاى كهنهء نقد النصوص همه داراى حواشى متعددى از خود جامى است . با مرور زمان اين حواشى در نسخه هاى متأخرتر معمولا كم كم حذف مىشود و در نسخه هاى جديدترى كه نگارنده ديده است معمولا تعداد حواشى يا بسيار كم بوده و يا آنها به كلى حذف شده است . در چاپ سنگى نقد النصوص كه در دسترس بود