خاصّ خود نسبت مىدهد . مانند انتساب نتايج و معلولات كارهاى اختيارى انسان به خود انسان - * ( مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّه حَياةً طَيِّبَةً . . . ) * ( 1 ) ( هر كس از مرد و يا زن عمل صالح انجام بدهد در حالى كه او داراى ايمان است ، [ در نتيجه ] ما حياة پاكيزه براى او عطا خواهيم نمود . ) * ( كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ ) * ( 2 ) ( هر نفسى در گرو اندوخته خويش است . ) * ( إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لأَنْفُسِكُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها ) * ( 3 ) ( اگر نيكى كنيد ، به خودتان نيكى كرده‌ايد و اگر بدى كنيد ، به ضرر خود شما تمام خواهد شد . ) بديهى است كه بروز نتايج كارهاى انسانها در اين دنيا ، در سراى آخرت مربوط به آن كارها است كه بطور علل و اسباب به وجود آمده و نتايجى را كه معلولات و مسببات آن كارها است ، به دنبال خواهد داشت . * ( وَهُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيًّا ) * ( 4 ) ( شاخهء درخت را به سوى خود بلرزان ( تكان بده ) درخت خرما ، خرماى تازه اى را براى تو به زمين خواهد انداخت . ) ملاحظه مىشود كه خداوند سبحان حضرت مريم عليهما السلام را به تمسك به قانون طبيعى كه تكان دادن درخت براى افتادن ميوه به زمين است ، دستور مىدهد . خداوند مصداق قانون علَّيّت را متذكر مىشود . 2 - بعضى از آيات وجود دارد كه يكى از علل جريان معينى از علل و معلولات را بيان مىكند و پس از آن واحدهايى متسلسل از علل و معلولات را مطرح مىنمايد . - * ( وَتَرَى الأَرْضَ هامِدَةً فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ ) * ( 5 ) ( و زمين را

--> ( 1 ) . النحل ، آيه 97 . ( 2 ) . المدثر ، آيهء 38 . ( 3 ) . الاسراء ، آيه 7 . ( 4 ) . مريم ، آيه 25 . ( 5 ) الحج ، آيهء 5 .