محمد تقي جعفري

291

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

اين همان گروه ستمكار است كه به من خبر داده شده است ستمكار بودن اين گروه ، سه علت دارد : علت اوّل اينست كه با طغيانگرى خود در مقابل امير المؤمنين عليه السلام ، جامعه اى را از بركت وجود آن انسان بزرگ محروم مىساختند . و از اين جهت كه با حركت هوسبازانهء خود ضرر بر جامعهء اسلامى زده و موجب بروز اختلاف شديد ميان افراد جامعه گشته‌اند ظلم بر جامعه نموده‌اند - اختلافى كه به كشتار هزاران نفر منتهى گشته است . با يك تحليل دقيق مىتوان گفت : اين علت نه تنها موجب بروز اختلاف و خونريزى در جامعه شده است ، بلكه به اضافهء آن ، مردم را از برخوردارى از امتيازات تكاملى كه با زمامدارى امير المؤمنين عليه السلام نصيبشان مىگشت ، محروم ساخته‌اند . علت دوم - ظلم به خود على بن ابي طالب عليه السلام بود كه آن گروه ناكثين ( پيمان شكنان ) با آن حركت نابخردانهء خود مرتكب گشته‌اند ، زيرا با اتفاق نظر همهء صاحبنظران تاريخ ، امتيازات و عوامل بسيار فراوان كه على ( ع ) را شايستهء زمامدارى و مديريت جامعهء اسلامى ساخته بود ، براى هيچ كسى در صدر اسلام فراهم نبود . و چه ظلمى بالاتر از اين كه شايستگىهاى بىشمار آن انسان الهى را فقط به جهت آنكه مخالف هوى و هوس و خودخواهىهاى عدّه اى از اشخاص جامعهء آن دوران حركت مىكرد ، مورد انكار قرار بدهند علت سوم - ظلم ( انحراف ) از اصول و قوانين انسانى كه موجب سقوط آنها از ضرورى بودن مىگردد ، به اين معنى كه به اين گونه طغيانگرىها اصول و قوانين انسانى مانند ضرورت قطعى عمل به تعهدها و پيروى از شايستگىها و انسانهاى شايسته كه حياتىترين پديده براى جوامع انسانها است ، استحكام و اصالت و ضرورت خود را براى