. . . . تا بدانى كاسمانهاى سمى هست عكس مدركات آدمى امير المؤمنين عليه السلام مىخواست از اين انسان كوچك آن انسان بزرگ را به وجود بياورد كه نام ديگرش « عالم اكبر » است ، همان گونه كه از آن حضرت نقل شده : أ تزعم أنّك جرم صغير و فيك انطوى العالم الأكبر ( آيا خيال مىكنى كه تو يك جرم كوچكى هستى در حالى كه يك جهان بزرگتر از جهان عينى در تو پيچيده است ) دريغا ، كه خودكامگان جوامع بشرى نگذاشته‌اند كه مقصد امير المؤمنين عليه السلام و هم كاروانيان در تعليم و تربيت و مديريت مردم ، آشكار شود كه اين انسان شناسان مردم را با چه عينكى مىنگريستند و از آنان چه مىخواستند اگر خود انسانها به معلمان و مربيان و مديران برازندهء جامعهء خود را يارى نكنند تلاش آنان بجايى نخواهد رسيد . مردم در مقابل تلاش معلمان و مربيان و مديران بر سه قسم عمده تقسيم ميشوند : قسم يكم - اشخاص بىطرف . قسم دوم - اشخاص پذيرا و جوينده . قسم سوم - اشخاص مقاوم . قانون تأثير تعليم و تربيت و مديريت در بارهء قسم اول چنين است كه « هر اندازه هدف و انگيزهء توجيهات مزبور ( تعليم و تربيت و مديريت ) محكمتر و روشنتر و روش در آن توجيهات منطقىتر و مناسبتر باشد ، تاثير توجيهات مزبور در اين قسم از