محمد تقي جعفري
232
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
آرى ، نابينايان به شناختى ناچيز از ظاهر حيات و شكل آن قناعت ورزيدهاند كه سراغ هر متفكر و مكتبى را مىگيرى كه اطَّلاع صحيحى در بارهء حقيقت و همهء سطوح و ابعاد آن بدهند ، سخنى كه براى شما مىگويند ، جز اين نيست كه - ألَّذى حارت البرّية فيه حيوان مستحدث من جماد ابو العلاء معرى ( آنچه كه همهء مردم در آن حيران ماندهاند اينست كه چگونه حيات از جماد بيرون مىآيد ) ممكن است كسى بگويد كه : منظور ابو العلاى معرى دوباره زنده شدن مردگان كه جامد و پوسيدهاند ، در روز قيامت مىباشد . پاسخ اين اعتراض خيلى روشن است ، زيرا اگر حقيقت حيات و ابعاد آن ، از جنبهء شروع وجود و حركت آن در عالم هستى براى كسى روشن شود ، قطعى است كه معاد ( دوباره زنده شدن مردگان براى روز محشر ) براى همان شخص آشكار و بىنياز از اثبات خواهد بود باز ممكن است گفته شود : بيت فوق از يك شاعر و اديب نيرومند در ادبيات بيادگار مانده است و براى امروز با اين همه پيشرفت در علوم گوناگون فايده اى نمىبخشد . بسيار خوب ، اين هم آقاى آ . اى . اپارين برجسته ترين زيستشناس يكى از دو ابر قدرت دنيا ، از ايشان بپرسيد آيا شما واقعا فهميديد پديدهء حيات چيست اين مردم هم با كمال صراحت اين سخن را با شما در ميان خواهند گذاشت : « فقط از راه چنين برداشت تكاملى است كه امكان مىيابيم نه فقط بفهميم كه در بدن موجودات زنده چه رخ مىدهد و چرا رخ مىدهد ، بلكه همچنين خواهيم توانست به هفت ميليون چرائى پاسخ بدهيم كه براى شناخت واقعى جوهر حيات در برابر ما قرار مىگيرند » ( 1 ) شما
--> ( 1 ) حيات : طبيعت ، منشأ و تكامل آن تاليف آ . اى . اپارين ترجمهء آقاى هاشم بنى طرفى چاپ چهارم ص 183 .