است ، زيرا اگر كسى مفهومى از خدا و قدرت و سلطه و علم مطلقهء او را دريافت نمايد و از وابستگى مطلق همهء كائنات اطلاعى داشته باشد ، معناى تسليم آنها را در برابر خداوند سبحان درك خواهد كرد . اما معناى تسبيح و سجده و قنوت كه موجودات در برابر خدا انجام مىدهند ، مورد اختلاف نظر مىباشد . به نظر مىرسد با عوامل درك معمولى طبيعى مانند حواس و ديگر وسائل درك نمىتوان معناى سه پديدهء مزبور را فهميد . و اين قضيه در آيهء شريفه 44 از سورهء الاسراء چنين آمده است : . . . * ( تُسَبِّحُ لَه السَّماواتُ السَّبْعُ وَالأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ وَإِنْ مِنْ ) * . . . ( و هيچ چيزى وجود ندارد مگر اين كه براى ستايش او تسبيح مىنمايد و لكن شما تسبيح آنها را نمىفهميد ) و به همين ملاك معناى سجده را هم نمىتوان با عوامل و وسائل معمولى درك ، فهميد . با اين حال ، بعضى از صاحبنظران تفسير مىگويند : تسبيح به معناى اثبات توحيد و نفى هر گونه نقص از خداوند متعال است كه در همهء موجودات قابل مشاهده است . اگر مقصود از تسبيح اين معنى باشد ، واضح است كه اين معنى قابل فهم هر عاقل آگاه است . و همچنين اگر تسبيح و سجده به معناى تسليم در مقابل قوانين و جرياناتى باشد كه از مشيت خداوندى ناشى شده‌اند ، زيرا اين معنى هم اگر چه بطور نسبى بوسيلهء علوم و ديگر معارف قابل فهم است و مىتوان آنها را درك كرد . آنچه كه بايد مورد دقت بيشتر قرار بگيرد ، اينست كه مقصود از تسبيح و سجده و قنوت ، مفاهيم معمولى آنها باشد . اگر مقصود اين معنا باشد ، مىتوان گفت : كسانى آنها را نمىفهمند كه از دور از عالم معنى و ملكوت باشند و امّا كسانى كه با حواس ظاهرى يا باطنىشان مىتوانند ملكوت را مشاهده كنند - * ( أَ وَلَمْ يَنْظُرُوا فِي مَلَكُوتِ السَّماواتِ وَالأَرْضِ ) * ] ( آيا آنان در ملكوت آسمانها و زمين ننگريسته‌اند ) هم آنان مىتوانند ذكر تسبيح و تقديس كائنات را بشنوند و قنوت و سجدهء آنها را ببينند . مولوى در اين مسئلهء بسيار با اهميت مطالبى مفيد دارد كه ذكر آنها را در اين مقام لازم مىدانيم :