محمد تقي جعفري
138
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
مورد از سخنان امير المؤمنين عليه السلام در نهج البلاغه آمده است . از آن جمله : 1 . « آگاه باشيد ، سوگند به آن خدايى كه دانه را شكافت و نفوس انسانى را آفريد ، اگر ياورانى براى تقويت من حاضر نبودند و اگر با وجود اشخاص نصرت دهنده ، حجت براى من تمام نمىگشت و اگر تعهد خداوندى بر علماء نبود كه با پرخورى ستمكاران و گرسنگى ستمديدگان موافقت نكنند ، طناب اين مركب ( خلافت ) را به گردنش مىانداختم ( رهايش مىكردم ) و آخر آن را با همان كاسه اى كه اولش را سيراب كرده بودم ، سيراب مىنمودم و اين دنيايى را [ كه محكم به آن چسبيدهايد ] در نزد من پستتر از آب بينى بز مىيافتيد . اگر امير المؤمنين عليه السلام بطور معمولى ، جامعه را آمادهء پذيرش زمامدارى خود مىديد ، محال بود كه خود را مكلف به آن احساس نكند . [ خطبهء 3 ص 50 ] 2 . آگاه باشيد ، ابتلاى شما امروز مانند همان وضع دوران نخستين شده است كه خداوند پيامبرش صلى اللَّه عليه [ و آله ] و سلم را مبعوث فرمود . و سوگند به آن خدا كه پيامبر را بر حق مبعوث فرموده است : شما درهم و برهم و بهمديگر مخلوط گشته و در غربال آزمايشها تمييز داده مىشويد و مانند موادى كه در ديگ جوشان با هم در آميخته ميشوند ، مخلوط مىگردد تا اين كه مردم ردهء پايين در بالا قرار بگيرند [ و بالعكس ] بالا نشينان به پائين سقوط كنند . آنان كه در گذشته پس مانده بودند پيش بيفتند و آنان كه پيش مىراندند ، واپس بمانند . از اين سخنان صريح هم نابسامانىها و ناهنجاريهاى فوق تصورى كه جامعهء آن روز را در برگرفته بود و هم سختى پذيرش خلافت چنان جامعهء طوفانى و پر از تضاد و تناقضها كه آن بزرگوار را به آن وادار كرده بودند . بفهميد . 3 . براى بيعت با من هجوم بسيار شديد به طرف من آوردند مانند هجوم تند شتران تشنه در روزى كه وارد رودخانه براى آشاميدن آب مىنمايند ، در حالى كه ساربان ، آنها