عده اى قابل توجه از صحابهء پيامبر اكرم بوده‌اند كه هم آيات قرآنى آنان را چه با كلمات « مؤمنين » ، و « عباد الرحمن » « الذين آمنوا » و چه با كلماتى مانند مهاجرين و انصار و تابعين و غير ذلك مطرح نموده و هم در سخنان امير المؤمنين عليه السلام آمده است . نمونه اى از آيات شريفهء قرآنى بقرار زير است : * ( وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِينَ وَالأَنْصارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ رَضِيَ الله عَنْهُمْ . ) * ( 1 ) امير المؤمنين ( ع ) فرموده است : « من اصحاب محمد ( ص ) را ديده‌ام . كسى از شما را نمىبينم كه شبيه به آنان بوده باشد . اصحاب پيامبر ژوليده مو و غبار آلود ، شب را در حال سجده و قيام به صبح مىرساندند . پيشانىها و صورتهاى خود را متناوبا بر زمين مىنهادند . آن رشد يافتگان در حال يادآورى معادشان مانند اخگر شعله ور مىگشتند و از طول سجودى كه انجام مىدادند ، ميان دو چشمشان برآمدگى مانند زانوى بز نمودار مىشد . در آن هنگام كه خدا بيادشان آورده مىشد ، چشمان آنان چنان اشك مىباريد كه گريبانشان تر مىگشت و خود به اضطراب مىافتادند همان گونه كه درخت در روزى كه باد تند بوزد ، به اضطراب مىافتد ، اين همه بيقرارى آنان به جهت ترس از كيفر بود و اميد پاداش . » ( 2 ) به ياد بياوريم انسانهاى رشد يافته را - كه در نوسانات و طوفانهاى اجتماعى با كمال صفا و خلوص انسانى [ اگر چه با مقدارى اختلاف درجات با يكديگر ] زندگى كردند و همواره جانب حق و حقيقت را گرفته و از تباهى خودكامگان خودخواه و دنيا پرستان عاشق جاه بر كنار بودند . نمونه اى از اين شخصيتهاى ساخته و سازنده را در مباحث قبلى و در مجلد 21 متذكر شده‌ايم و در اين مورد مقدارى بيشتر را براى اطلاع

--> ( 1 ) التوبه آيه 100 . ( 2 ) خ 97 ج 17 ص 107 و 108 از همين ترجمه و تفسير .