مقصود از عفا الله دعا در حق پيامبر است نه معناى خبرى كه لازمه اش تقصير باشد ، نظير همان كه در هنگام مطلوبيت مساوى در ملاقات و عدم ملاقات مىگوئيم : خدا گرفتارت نكند ، چرا آن شخص را ملاقات نكردى ، اين گونه دعا كه از روى محبت و علاقه ابراز مىشود ، معنايش آن نيست كه چون با آن شخص ملاقات نكردى پس خدا گرفتارت كند يا خدا گرفتارت خواهد كرد ، بلكه مقصود اينست كه با فرض شايسته تر بودن ملاقات از عدم ملاقات ، چرا عدم ملاقات را [ كه خود نيز امرى شايسته بود ] انتخاب كردى و يكى از دلائل اين كه عفا اللَّه جملهء انشائى دعا است اينست كه اگر عفو معناى خبرى داشته باشد ، لازمه اش اينست كه پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله تقصير كرده بود ، در صورتى كه خطا در اجتهاد به اتفاق همه فقهاى شيعه و سنى قطعا تقصير نيست . در بعضى از كتب كلاميه اهل سنت نقل شده است كه پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم كسى را براى مجازات به قتل محكوم فرمود . پس از جريان حكم ، خواهر شخص مجازات شده ابياتى گفت كه از آن جمله اين بود : ما كان ضرّك لو عفوت و ربّما منّ الفتى و هو المغيظ المحنق ( اى پيغمبر ، چه ضررى براى تو داشت اگر عفو مىكردى و چه بسا رادمرد در حالى كه غضبناك و عصبانى بوده باشد ، احسان مىكند و مىبخشد . ) آن حضرت با شنيدن ابيات آن زن فرمود : « اگر اشعار او را پيش از اين كه آن مرد را بكشم ، مىشنيدم ، او را نمىكشتم » . « چنين گفته شده است كه اگر پيامبر اكرم ( ص ) آن شخص را با استناد به وحى كشته بود ، پشيمانى معنى نداشت . » اين داستان با اين كه با توجه به مفاد و لوازم آن ، نادرست است ، فاقد سند معتبر است . و اما مفاد و لوازم اين داستان - اولا - از حقائق مسلمه است كه پيامبر اسلام ( ص ) با داشتن آن اخلاق با عظمت كه خدا توصيفش فرموده است :