محمد تقي جعفري

276

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

از انسانها نفى كرده‌اند . قرآن مجيد با بيانات مختلفى اين اصل را كه مبناى اسلام بر سهولت و حدّ مقدور استوار است ، گوشزد فرموده است از آن جمله : * ( لا يُكَلِّفُ الله نَفْساً إِلَّا وُسْعَها ) * . ( 1 ) ( خداوند هيچ كسى را بجز در حدّ مقدورش مكلَّف نمىسازد . ) * ( لا نُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها ) * . ( 2 ) ( ما مكلَّف نمىسازيم كسى را مگر در حدّ مقدورش . ) اين مضمون در سورهء الأعراف آيهء 42 و المؤمنون آيهء 62 و الطَّلاق آيهء 7 و البقرة آيهء 233 نيز آمده است . * ( ما يُرِيدُ الله لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ ) * . ( 3 ) ( خداوند نمىخواهد براى شما تكليف موجب مشقّت مقرّر بدارد . ) * ( وَجاهِدُوا فِي الله حَقَّ جِهادِه هُوَ اجْتَباكُمْ ) * . ( 4 ) ( و خداوند براى شما در دين مشقّتى قرار نداده است . ) اين مضمون در موارد مخصوصى از آيات قرآنى نيز آمده است مانند : * ( لَيْسَ عَلَى الأَعْمى حَرَجٌ ) * . ( 5 ) ( نيست براى نابينا مشقّتى . ) و بدانجهت كه علَّت عدم جعل ، فوق طاقت بودن تكليف است ، لذا مىتوان گفت آيات مزبوره در حقيقت بيان يك يا چند مصداق حكم كلَّى مىباشد . اما دلالت سنّت بر سهولت شريعت اسلام ، به جهت رواياتى است متعدّد و معتبر به اين مضمون كه :

--> ( 1 ) البقرة آيهء 286 . ( 2 ) الأنعام آيهء 152 . ( 3 ) المائده آيهء 6 . ( 4 ) الحجّ آيهء 78 . ( 5 ) الفتح آيهء 17 .