محمد تقي جعفري

265

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

افراد بدون تبعيض است . 5 - اخراج سهمها و رساندن آنها به صاحبانش . اين تكليف الهى كه بر عهدهء رهبر جامعه است ، بر طرف كنندهء اساسىترين نياز زندگى انسانى است كه عبارتست از معيشت مادّى او . مسائل مربوط باهمّيّت بعد اقتصادى انسانها در مجلَّدات گذشته مخصوصا در مجلَّد چهارم در انواعى گوناگون از مطالب مطرح شده است ، مراجعه فرمايند . 47 ، 48 - فبادروا العلم من قبل تصويح نبته ، و من قبل أن تشغلوا بأنفسكم عن مستثار العلم من عند أهله ( اى مردم ، پيشدستى كنيد براى گرفتن علم پيش از آنكه روييدنى آن بخشكد و پيش از آنكه از استفادهء علمى از دارندگان علم منصرف و به غوطه خوردن در حوادث و فتنه‌ها مشغول شويد . ) پيش از آنكه علم از روييدن باز بايستد و پيش از آنكه از ارتباط با منابع صحيح علم محروم گشته و بخويشتن مشغول شويد ، به فراگيرى علم پيشدستى كنيد . احتمال مىرود كه منظور امير المؤمنين عليه السّلام از خشكيدن درخت يا ريشه يا شاخهء علم ، موجوديّت هر فردى از انسان باشد ، به اين معنى كه موجوديّت آدمى چنان نيست كه در همهء دورانهاى زندگى و مخصوصا پس از ورود به كهنسالى آمادهء فراگيرى علم بوده باشد . جمله اى بسيار معروف است كه مىگويد : لكلّ شيء آفة و للعلم آفات . ( براى هر چيز آفتى است و براى علم آفاتى . ) عوامل خشكيدن نهر علم در مغز و عوامل افسردگى ديگر ابعاد انسانى كه مانع از جريان و روييدن علم باشد ، بسيار فراوان است . لذا بقول حافظ :