محمد تقي جعفري
81
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
( هر چه را بخوانيد از آن اوست اسماء نيكو . ) 3 - * ( الله لا إِله إِلَّا هُوَ لَه الأَسْماءُ الْحُسْنى ) * ( 1 ) ( خدا است [ موصوف به اين صفت كه : ] خدايى جز او نيست ، از آن اوست اسماء نيكو . ) 4 - * ( هُوَ الله الْخالِقُ الْبارِئُ الْمُصَوِّرُ لَه الأَسْماءُ الْحُسْنى ) * ( 2 ) ( اوست خداوند آفريننده و بوجود آورنده و صورتگر [ همهء صورتها ] از آن اوست اسماء نيكو . ) با نظر به مفهوم اين آيات شريفه ، همهء اسامى خداوند متعال اسماء حسنى بوده و خداوند اسماء غير حسنى ندارد . نهايت امر اين حسنى ( نيكوها ) بر دو قسم است : قسم يكم نيكوى جمالى ، مانند جميل و بهى . قسم دوم نيكوى جلالى ، مانند جليل ، قادر ، محيى ، مريد و غير ذلك . بعضى از عامّيان فكر مىكنند كه برخى از اسماء و صفات خداوندى وحشتناك و رعبآور و ترسآور است مانند : قهّار ، منتقم ، قاصم - و لذا مردم موقعى كه با آن اسماء و صفات خداوند را مىخوانند وحشت و رعب و هراس همهء سطوح موجوديّت آنان را فرا مىگيرد . بديهى است كه اين يك نوع تفكَّر عاميانه در بارهء اسماء و صفات خداوندى است كه از جهل و بىاطَّلاعى محض به آن مقام جلال و جمال ناشى مىگردد ، زيرا وقتى كه انسان متوجّه شود به اين كه مقتضاى ذات ربوبى خير محض بوده و به هيچ وجه ظلم و شرّ و قبيح از آن مقام ربوبى صادر نمىگردد ، مىفهمد كه هر اسم و صفتى كه خدا با آنها خوانده شود يا داراى مفهوم جمالى است و يا جلالى كه جامع هر دو كمال است . مثلا در صفات فوق مىبينيم : قهّار كه معنايش پيروز مطلق است ، كمترين ظلم و شرّ و قبح در آن وجود ندارد ، بلكه داراى يكى از مفاهيم جلالى است كه بازگو -
--> ( 1 ) . طه آيهء 8 . ( 2 ) . الحشر آيهء 24 .