محمد تقي جعفري

54

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

است ، سرگرم و غوطه ور مىگردند ، در نتيجه طبيعى است كه همواره در حال تزاحم و تصادم و جنگ و كشتار با يكديگر بسر ببرند . 228 ، 233 - 12 - آيا واقعا من انسان در همه حال از فرشتگان با عظمتترم فهم أسراء إيمان لم يفكَّهم من ربقته زيغ و لا عدول ولاونى و لا فتور ، و ليس في أطباق السّماء موضع إهاب إلَّا و عليه ملك ساجد أو ساع حافد ، يزدادون على طول الطَّاعة بربّهم علما ، و تزداد عزّة ربّهم في قلوبهم عظما 24 - ( آن فرشتگان اسيران ( وابستگان ) ايمانند نه لغزشى آنانرا از طناب ايمان بريده است و نه انحراف و مسامحه و سستى . در طبقات آسمان [ حتّى باندازهء ] محلّ پوستى نيست مگر اين كه فرشته اى بر آن در حال سجده است يا فرشته اى در حال سيرو حركت سريع [ در انجام دستور الهى ] . آن فرشتگان با امتداد طولانى اطاعت پروردگارشان بر علم خود مىافزايند و به عزّت و عظمت خداوندى در دلهاى آنان افزوده مىشود . ) با در نظر گرفتن مجموع صفاتى كه در اين خطبهء مباركه تاكنون براى فرشتگان بيان شده است ، اين نتيجه را مىتوان بدست آورد كه اتّصاف فرشتگان به صفات و اخلاق فاضله و امتيازات عاليه از روى يك جريان جبرى محض نمىباشد ، لذا جملهء اوّل از اين جملات كه مىگويد : « آن فرشتگان اسيران ايمانند » نبايد به معناى ظاهرى آن كه جبر است ، منظور نمود ، بلكه بايد به گونه اى تفسير كرد كه با اتّصاف فرشتگان به صفات و اخلاق فاضله سازگار بوده باشد . و مىتوان گفت : به جهت فهم و درك عالى كه فرشتگان در بارهء ضرورت و عظمت ايمان دارند ، بقدرى اشتياق و علاقهء آنان به ايمان شديد است كه شبيه به اسير و وابسته به ايمان مىباشند . 235 ، 246 - كبس الأرض على مور أمواج مستفحلة ، و لجج بحار زاخرة ، تلتطم