محمد تقي جعفري

52

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

فرشتگان نيز مانند آدميان كه در آغاز ابديّت ، در بارهء استعدادها و نيروها و اعمال خود بايد پاسخ بدهند و از عهدهء مسئوليّتهاى خود برآيند ، چنان سرنوشتى را در پيش دارند . موضوع ديگر كه براى اثبات استعداد انتخاب و در اختيار فرشتگان بسيار مناسب است مفهوم شفقت است كه در بارهء آنان به كار رفته است ، مىدانيم كه معناى شفقت ، تقريبا خوف آميخته با رجاء است و اگر هويّت و استعدادهاى فرشتگان فقط يك امكان داشت مانند جمادات و نباتاتى كه با يك امكان در جريانند ، اسناد مفهوم شفقت بر آنان معنائى معقول نداشت . 221 ، 227 - تتمة 12 - آيا واقعا من انسان در همه حال از فرشتگان با عظمتترم لم يستعظموا ما مضى من أعمالهم ، و لو استعظموا ذلك لنسخ الرّجاء منهم شفقات وجلهم ، و لم يختلفوا في ربّهم باستحواذ الشّيطان عليهم . و لم يفرّقهم سوء التّقاطع ، و لا تولَّاهم غلّ التّحاسد ، و لا تشعّبتهم مصارف الرّيب ، و لا اقتسمتهم أخياف الهمم 23 - ( آن فرشتگان اعمال گذشتهء ( انجام گرفتهء ) خود را بزرگ نمىشمارند و اگر اعمالشان را بزرگ بشمارند اميد آنان بيم و هراسشان را از بين مىبرد . غلبه و اغواى شيطانى موجب اختلاف در بارهء پروردگارشان نمىگردد . جدائىهاى ناروا آنان را از يكديگر متفرّق ننموده و سنگينى و خيانت و حسد بر آنان پيروز نگشته است . عوامل دگرگون كنندهء شكّ و پندار آنان را تقسيم به گروه‌ها نكرده است و پستى همّتها آنانرا از يكديگر جدا نساخته است . ) همهء اين صفات رذل با نتائجى كه در بر دارند ، در بنى نوع انسانى وجود دارد و متأسّفانه اكثريّت قريب به اتّفاق در شعلهء همين صفات رذل و لوازم و نتائج آنها مىسوزند و اين صفات پست بدينقرار است :