محمد تقي جعفري
311
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
پيروزى شما بر آن اربابان همان مقدار و همان گونه است كه برده اى بر مالكش پيروز گردد . سلام و درود همهء عالميان به روان پاك تو اى امير المؤمنين ، اى انسان شناس آشنا با تمام صفحات تاريخ بشرى ، چه بگويم در مدح تو و با كه بگويم به خدا سوگند ، من خود را شايستهء آن نمىدانم كه مدح تو گويم . امّا گاهى نغمههاى انسان شناسان بزرگ را در نى درونم شنيدهام كه مىگويند : يك دهن خواهم به پهناى فلك تا بگويم مدح آن رشك ملك مدح ترا با چه كسى در ميان بگذارند مدح تو حيف است با زندانيان گويم اندر محفل روحانيان باز باش اى باب رحمت تا ابد بارگاه ما له كفواً احد باز باش اى باب بر جوياى باب تا رسند از تو قشور اندر لباب اى على كه جمله عقل و ديده اى شمّه اى واگو از آنچه ديده اى اگر در عبارت امير المؤمنين عليه السّلام خوب دقّت كنيد ، خواهيد ديد هيچ توصيفى در بارهء حكومتهاى استبدادى بهتر و رساتر از جملهء فوق نمىتوان گفت . كه مردم در حكومتهاى استبدادى مانند بردگانى هستند در برابر مالكان مطلق العنان خود كه اگر از رجال حكم شكست بخورند ، چه چيزى طبيعىتر از شكست برده از مالك نابخرد و نابكار خود . و اگر پيروزى بدست بياورد ، يك برده از مالك نابخرد و نابكار چه پيروزى مىتواند بدست بياورد جز عصاى دست يك صاحب عصا كه به كلَّهء فردى فرود بيايد . 46 ، 47 - نحن أهل البيت منها . بمنجاة و لسنا فيها بدعاة ( ما دودمان پيغمبر از فتنهء بنى اميّه در نجاتيم و در آن فتنه دعوت كننده نيستيم . ) دو مسئله در اين جمله متذكَّر شويم :