محمد تقي جعفري

170

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

11 - اگر بخواهيد معناى تكامل را خوب درك كنيد ، به اين جريان شرمآور در روابط انسانها با يكديگر توجّه فرمائيد : كه : « پيوستن انسان به انسان ديگر بر مبناى احتياج و گسيختن آن دو از يكديگر بر مبناى سود شخصى » 12 - شدّت گرفتن منفعتپرستى حتّى در مواردى كه به ضرر ديگران تمام شود تا حدّى كه بعنوان مفسّر و عامل ادامهء حيات و گاهى هم بعنوان فلسفهء حيات ، از مختصّات تكامل اين انسان است . و منظور عمده از اين منفعت همان منفعت مادّى است . 13 - لذّتپرستى ، حتّى در مواردى كه به آلام ديگران تمام شود . اين پديده حتّى در كلمات برخى از آنان كه مىگويند : « ما فيلسوفيم » تا حدّ فلسفه و هدف زندگى نيز معرّفى شده است اين هم يكى از دلائل تكامل است كه لذّت فقط در قلمرو لذائذ مادّى هدف حيات انسانى تلقّى مىشود در مقابل گفتار بعضى از انسان شناسان كه گفته‌اند : تلذّذ چه هدف ناچيز تلذّذ كار جانوران است . 14 - يكى از محكمترين دلايل تكامل اين موجود عبارتست از جواز قربانى كردن همهء ارزشها و عظمتهاى انسانى و الهى براى وصول به هدفى كه تشخيص داده شده است اين رسالت براى نابودى انسانيّت را ماكياولى دست پروردهء سزار بورژيا در اختيار كاروان تكامل قرار داده است . اين رسولان ضدّ انسانى اين شرط را هم در « هدف وسيله را توجيه مىكند » در نظر نگرفتند كه بگويند : « عظمت آن هدف كه واقعيّتهائى را بعنوان وسيله قربانى مىنمايد ، بايد بقدرى داراى ارزش و عظمت باشد كه هم از دست رفتن وسيله را جبران نمايد و هم موجب حلّ مشكل يا مشكلاتى گردد . 15 - پانزدهمين دليل تكامل انسانها كه بسيار جالب است ، « هدف ديدن خويشتن و وسيله ديدن ديگران » مىباشد كه پديده ايست بسيار شائع ، و هنوز