است كه بوسيلهء پيامبران براى بشريت ارائه شده است . نمونه اى از آيات مربوط به اين عامل از اين قرار است : 1 - * ( وَإِذْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَالْفُرْقانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ) * ( 1 ) ( و در آن هنگام كه كتاب و فرقان به موسى ( ع ) داديم باشد كه شما هدايت شويد ) . 2 - * ( شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَبَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَالْفُرْقانِ ) * ( 2 ) ( ماه رمضان آن ماه است كه قرآن در آن نازل شده است ، اين قرآن هدايتى براى مردم و دلايل روشنى از هدايت و تفكيك كنندهء حق از باطل است ) . 3 - * ( لا إِكْراه فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِالله فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى لَا انْفِصامَ لَها وَالله سَمِيعٌ عَلِيمٌ ) * ( 3 ) ( اكراهى در دين نيست ، زيرا كه رشد از گمراهى آشكار شده است ، پس هر كس به طاغوت كفر بورزد و ايمان به خدا بياورد ، چنگ در طناب محكمى زده است كه گسستنى نيست و خداوند شنوا و دانا است ) . 4 - * ( وَلَقَدْ آتَيْنا مُوسى وَهارُونَ الْفُرْقانَ وَضِياءً وَذِكْراً لِلْمُتَّقِينَ ) * ( 4 ) ( چنين بود كه ما به موسى و هارون فرقان و نور و وسيلهء تذكر براى مردم با تقوى داديم ) . 5 - * ( تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِه لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً ) * ( 5 ) ( پاكيزه و بركت دهنده خداوندى كه فرقان را بر بنده اش نازل فرمود ، تا ابلاغ كنندهء آن بر عالميان بوده باشد ) . 2 - عامل درونى . 6 - * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا الله يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً وَيُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَالله ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ) * ( 6 ) ( اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، اگر شما به خدا تقوى بورزيد ، خداوند فرقانى براى شما

--> ( 1 ) البقرة آيهء 53 ( 2 ) البقرة آيهء 185 ( 3 ) البقرة آيهء 256 ( 4 ) الانبياء آيهء 48 ( 5 ) الفرقان آيه 1 ( 6 ) الانفال آيهء 29