محمد تقي جعفري
13
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
خشك از قيافهء كسى كه عسل را خورده در حال لذت بردن است ، طعم حقيقى عسل را در كام آدمى بوجود نمىآورد . ثانيا كسى كه از سرگذشت بشرى آگاه است و ميداند كه اين موجود اغلب تحت تاثير عوامل بىپايهء خيالات و لذت پرستىها قرار مىگيرد و ميداند كه اين موجود براى حفظ و ادامهء زندگى خود بهر گونه پستىها تن داده است و ميداند كه انسانهائى كه با واقعيات و حقايق در ارتباط قرار مىگيرند ، همواره در اقليت اسفانگيز بودهاند و با تحريكاتى بىپايه با سرنوشت خود بازى ميكنند ، با اين اطلاعات چگونه مىتوان از گفتار و كردار و انديشههاى بىاساس مردم جامعه اگر چه آنان در آن مسئلهء مطلوب اتفاق كلى داشته باشند ، انتظار راهنمائى داشت آن شاعر آگاه مىگويد : از پى رد و قبول عامه خود را خر مساز ز ان كه نبود كار عامى جز خرى يا خر خرى گاو را باور كنند اندر خدائى عاميان نوح را باور ندارند از پى پيغمبرى آن ديگرى مىگويد : مرا بروز قيامت غمى كه هست اينست كه روى مردم دنيا دوباره بايد ديد يك مغرب زمينى مىگويد : « ولتر به تنهائى از همهء مردم فرانسه كه بسوى يك مقصدى بوسيلهء شعار تحريك شدهاند ، عاقلتر است » يك مغرب زمينى ديگر كه راسل ناميده مىشود ، مىگويد : « اثر تعليم و تربيت در مردم بسيار اندك است . البته نمىگويم كه هيچ اثرى ندارد ، بلكه مىگويم : تعليم و تربيت همان مقدار در انسانها اثر دارد كه در سگ خانه اى . سگ خانه اى با تعليم و تربيت رام مىشود ، ولى گاهى هم پاى نامه رسان را گاز مىگيرد » . ( 1 ) و ايتهد هم مىگويد : « طبيعت بشرى آن قدر گره خورده است كه همهء
--> ( 1 ) برتر اندراسل افكار خود را بيان مىدارد - قسمت مذهب - مصاحبهء راسل - وايت .