محمد تقي جعفري

108

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

آغاز خود را شروع ميكنند ، چرا فقط صفحهء سفيد درون انسانها است كه مبدل به ابن سيناها و فارابىها مىگردد سئوالاتى ديگر مانند خندهء پسيكولوژيك طفل نوزاد و اشتياق به شناخت واقعيات كه اين اشتياق با پيشرفت تدريجى رشد شعله ورتر مىگردد . و همچنين پيگيرى دائمى از قانون حاكم بر دو قلمرو طبيعت و انسان ، اگر چه انسان با مقدار كمى از تفسير قانونى پديده‌هاى انسانى و طبيعى آشنائى پيدا كند ، با اين حال اعتقاد به شمول كلى قانون در دو قلمرو انسان و جهان داراى ريشه‌هاى پيش از تجربه ( آپريورى ) مىباشد . در قرآن مجيد بعضى از آيات مىگويد : آدمى در موقع ورود به اين دنيا چيزى نمىداند . مانند 1 - * ( وَالله أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً ) * ( 1 ) ( و خداوند شما را از درون شكمهاى مادرانتان بيرون آورده است ، در حالى كه چيزى نمىدانيد . ) در مقابل اين نوع از آيات ، مواردى در قرآن ديده مىشود كه اشاره به تعلم انسان پيش از قرار گرفتن در مسير طبيعى حيات مىنمايد . مانند . 2 - * ( وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْماءَ كُلَّها ) * ( 2 ) ( و خداوند به آدم [ و اولاد او ] همهء اسماء را تعليم نمود ) . و بدانجهت كه خداوند مىخواست حكمت آفرينش آدم و نسل او را براى ملائكه توضيح دهد ، معلوم مىشود كه نسل آدم نيز از نوعى از شناخت آن اسماء كه عبارتست از حقايق برخوردار مىباشند بهره مند است ، زيرا سؤال ملائكه فقط در بارهء خلقت آن آدم شخصى نبوده است . 3 - * ( وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا ) * ( 3 ) ( و هنگامى كه پروردگار تو از پشتهاى فرزندان آدم نسل آنان را گرفته و آنانرا بر خودشان شاهد قرار داد كه آيا من پروردگار شما نيستم گفتند : بلى ما شاهد بر خويشتن شديم ) . اگر چه مورد

--> ( 1 ) النحل آيهء 87 ( 2 ) البقرة آيهء 31 ( 3 ) الاعراف آيهء 172