محمد تقي جعفري
13
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
تعليمات معرفى كرد . 2 - پذيرش محض تربيتى تفاوتى كه ميان تربيت انسانى و ديگر جانداران وجود دارد ، در دو موضوع است : موضوع يكم - شناخت در گرديدن است كه در پذيرنده تربيت بوجود مىآيد به اين معنى كه پذيرندهء تربيت مفاهيم و حقايقى را كه بر او القاء مىشود و موقعيتها و شرايطى كه براى تربيت او به كار مىفتد ، درك مىكند و يا مىتواند درك نمايد . در صورتى كه جانوران ديگر تربيت را مىپذيرند و محصول آن را به كار مىبرند ، بدون اين كه علل و انگيزهها و محصول آن را درك نمايند . حيواناتى كه براى سيرك تربيت ميشوند ، فعاليتها و حركات ناخود آگاه را به راه مىاندازند ، بدون آنكه بتوانند از همان تربيتها كه در بارهء آنها انجام گرفته است ، نتايج ديگرى را به دست بياورند . مثلا شير كه در بازى سيرك با يك انسان دست مىدهد ، چون نمىداند معناى دست دادن چيست ، اگر به جهت عارضه اى مانند اين كه دستش شكسته باشد و نتواند دست بدهد ، با سر تعظيم نمىكند . در صورتى كه انسان به جهت شناخت انگيزهها و علل و نتايج تربيت ، نه تنها در بارهء آن پديدهها كه بوسيلهء آنها ساخته مىشود ، شناخت پيدا مىكند ، بلكه مىتواند از آن پديدهها بعنوان عامل مولد گرديدنهاى عالىتر بهره بردارى نمايد . در صورتى كه تربيت با مراعات منطقى اصول آن انجام بگيرد ، شناخت - هاى حاصله از آن ، عميقتر و با دوامتر مىباشد زيرا اين شناختها محصول گرديدن و تماس با خود واقعيت است . وقتى كه يك فرد از انسان بوسيلهء تربيت منطقى صحيح لزوم راستگوئى را مىپذيرد و از بيطرفى در برابر ابراز واقعيات ، به راستگوئى مىگرايد و اثر عملى راستگوئى شخصيت او را تقويت مىنمايد ، در نتيجه اين شناخت براى او حاصل مىشود كه راستگوئى موجب