محمد تقي جعفري

177

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

نتايج رسوب شدهء آنها بردارد و در خواب راحت بيارامد 22 ، 23 ، 24 - الا و انّه من لا ينفعه الحقّ يضرّه الباطل و من لا يستقيم به الهدى يجرّ به الضّلال الى الرّدى ( هشيار باشيد ، كسى را كه حق سودش نبخشد ، باطل ضررش خواهد زد و كسى را كه هدايت راستش نسازد ، گمراهى به هلاكتش خواهد كشيد ) اگر حق براى فرد يا جامعه اى سودى نبخشد باطل تباهش خواهد ساخت حق بيك معنى نظم بنيادين انسانى در دو قلمرو فرد و اجتماع است . برهم زدن اين نظم بنيادين با فريفتن خود با اين كه امكان زندگى كردن در اشكال ديگر نيز وجود دارد نه ضررى به حق وارد مىآورد و نه باطل را عامل نظم بنيادين مىسازد . حق ، هميشه حق بوده و حق خواهد بود . و چنان كه در مباحث گذشته گفتيم : هرگز وارد ميدان نبرد با قدرت و باطل نمىگردد ، تا گاهى شكست بخورد و گاهى ديگر پيروز گردد . و باطل هميشه باطل بوده و باطل خواهد بود . اگر هم در جولانگاه اميال و خودخواهىها ميدان را به دست بگيرد ، چنان كه امير المؤمنين فرموده است : باز دولت حقيقى از آن حق است . به همين جهت است كه انحراف و روى گردانيدن از حق ، باطل را از باطل بودن و مختصات آن كه تباهى نظم بنيادين زندگى است ، از بين نمىبرد . آنان كه حق و باطل را دو مفهوم اعتبارى يا ساختگى تلقى نموده و اصالت را تنها در خود نفس كشيدن و غوطه خوردن در شهوات و هوا و هوسها مىدانند ، يا واقعاً معناى حق و باطل را درك نكرده‌اند ، [ كه اين جهالت قطعاً كشف از جهالت به موجوديت خويش مىنمايد ] و يا نتوانسته‌اند در مسير زندگى فكرى در بارهء شخصيت و « من » خود نمايند . گروهى ديگر از آنان كه تا حدودى از اصطلاحات علمى و فلسفى بهره اى گرفته‌اند ، نسبى بودن موارد و مصاديق حق و باطل را دليل عدم اصالت حق دانسته و گمان برده‌اند كه نسبى بودن