انسانى را بدون عنوان قصاص يا افساد در روى زمين بكشد ، چنانست كه همهء انسانها را كشته است و هر كس كه يك انسان را احياء نمايد ، چنانست كه همهء انسانها را احياء نموده است ) . اگر ترس باعث مىشود كه يك مشت انسانهاى ترسيده ( مسلمانان ) در اواخر قرن دوم هجرى هشتاد دانشكده و كتابخانه اى داراى ششصد هزار مجلد كتاب در اسپانيا بوجود بياورند و بقول كارشناسان تاريخ علوم ، علم را از سقوط حتمى نجات بدهند . اگر ترس باعث مىشود كه اسلام نه تنها براى انسانها ، بلكه حتى براى حيوانات هم عاليترين حقوق را بوجود بياورد . اگر ترس باعث مىشود كه از ميان انسانهائى كه توماس هابس معرفى مىكند ، على بن ابي طالب و ابو ذرها ساخته شوند . اگر ترس باعث مىشود كه وحشىترين اقوام تاريخ بنام مغول به سرزمين مردم ترسيده ( مسلمانان ) بريزند و آنان را پايمال كنند ، ولى تدريجاً خود آنان هويت انسانى را از اسلام پذيرفته و تمدن بوجود بياورند . اگر ترس باعث مىشود كه معظمترين بيمارستانهاى دنيا در قرون وسطى مانند بيمارستان سلطان قلاوون در قاهره بوجود بيايد . اگر ترس باعث مىشود كه كار چنان ارزش خود را دريابد كه ارزش - شناسان را در بهت فرو برد . . . اگر ترس عامل آن همه پيشرفت و سازندگى در باره انسان است ، اى كاش همهء انسانها بترسند و همهء جوامع از اين ترس انسانساز و جهانساز برخوردار باشند . قرآن گرايش به خدا را به انگيزگى ترس و اضطراب توبيخ مىكند آيات قرآنى با بيانات گوناگون گرايش به خدا را به انگيزگى ترس و اضطراب ، توبيخ و محكوم مىنمايد . بعنوان نمونه :