محمد تقي جعفري

38

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

حقيقى را مطابق آيهء شريفهء * ( وَما هذِه الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا ) * ( 1 ) ( حيات حقيقى تنها قلمرو آخرت است و بس ) مىدانسته و تعقيبش مىكرده است . با اين كه امير المؤمنين ( ع ) در سر تا سر زندگى اجتماعيش مخصوصا در دوران زمامداريش ، مبارزهء پىگيرى با حيوان صفتان مقام پرست و جاه دوست و عاشق ثروت و بطور كلى با همهء خودكامگان داشته است ، دشمنان فراوانى در صدد انتقاد و اشكال تراشى بر همهء شئون زندگى او بر آمده بودند ، ولى كمترين معصيت و خطائى از او نديده‌اند . او با كمال اختيار از معصوميت كامل برخوردار بود . او ابديت را در همهء لحظات زندگانى خود مشاهده ميكرد . آيا با اين اوصاف مىتوان گفت : كه ترساندن امير المؤمنين ( ع ) از مرگ امكان پذير بوده است احتمال ديگرى در جملهء فوق وجود دارد و آن اينست كه به جهت شجاعت فوق - العاده اى كه همهء مردم از امير المؤمنين ( ع ) سراغ داشتند ، و بدانجهت كه مىدانستند او كمترين بيمى از مرگ به خود راه نمىدهد ، لذا تهديد او را به جنگ يك امر بيهوده و مسخره اى تلقى مىكردند . دو جمله آخرى در جملات مورد تفسير مىتواند علت هر دو تفسير بوده باشد . اما تفسير دو جمله ( من بر مبناى يقين از پروردگارم و بدون اشتباه در دينم حركت ميكنم ) با نظر به همهء زندگانى امير المؤمنين عليه السلام محتواى دو جملهء مزبور يكى از عناصر شخصيت امير المؤمنين عليه السلام است كه هيچ كس نمىتواند ترديدى در آن داشته باشد . در بارهء بصيرت و بينائى الهى امير المؤمنين ( ع ) و اين كه هرگز ترديدى در حق نداشته است و اين كه راهى را كه او براى خود انتخاب كرده بود ، صراط مستقيم بوده است ، در مجلد اول از اين كتاب از ص 226 تا ص 232 بحث شده است . و در همين مجلد عبارات ابن سينا را از ص 181 تا ص 183 در بارهء بينائى امير المؤمنين مطرح نموده مورد تحليل قرار داده‌ايم ، در عبارات ابن سينا

--> ( 1 ) العنكبوت آيه 29