محمد تقي جعفري

277

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

احتمالى را براى زندگى ، تخصيص دهندهء همهء قوانين و تكاليف خود مقرر مىدارد ، خداوندى كه كمترين تعدى بر حقوق انسانها را استكبار و سلطه طلبى و استعلاء ناميده و آن را شديدا محكوم مىنمايد ، آيا با اين همه ممنوعيتها جهاد را به معناى كشتن براى پيروزى يك عده انسانها به انسانهاى ديگر تجويز مىنمايد آيا جنگ براى اشباع خودخواهى « فى سبيل اللَّه » است آيا جنگ براى گسترش سرزمين و دفاع از نژاد و اشباع حس انتقامجوئى و سلطه طلبى « فى سبيل اللَّه » است اين انگيزه‌هاى ناشى از حيوان صفتى بىشرمانه مبارزه با مشيت خدا و محاربه با خدا است ، نه جهاد در راه خدا . اگر براى تفسير انگيزهء جهاد تنها آيه زير را در نظر بگيريم ، كفايت مىكند : * ( تِلْكَ الدَّارُ الآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الأَرْضِ وَلا فَساداً وَالْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ) * ( 1 ) ( آن خانهء آخرت را براى كسانى قرار مىدهيم كه در روى زمين سلطه طلبى و فساد نمىخواهند . عاقبت [ سعادتمندانه ] از آن مردم با تقوا است ) آياتى ديگر عامل نابودى پيشتازانى مانند فرعون و سردمداران ديگر جوامع را ، سلطه جوئى و ظلم و مستكبر بودن معرفى كرده است ، آيا با اين حال جهاد را مىتوان تلاش براى بدست آوردن سلطه و ظلم و استكبار تلقى نمود * ( ثُمَّ أَرْسَلْنا مُوسى وَأَخاه هارُونَ بِآياتِنا وَسُلْطانٍ مُبِينٍ . إِلى فِرْعَوْنَ وَمَلَائِه فَاسْتَكْبَرُوا وَكانُوا قَوْماً عالِينَ ( 2 ) ( سپس موسى و برادرش هارون را با آيات و قدرت آشكارى كه ما به آن دو داده بوديم ، به سوى فرعون و اطرافيانش )

--> ( 1 ) سورهء قصص آيهء 83 ( 2 ) المؤمنون آيهء 45 و 46