محمد تقي جعفري
104
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
تحقق است . در آيه اى از قرآن مجيد ، قيام فردى را هم متذكر شده است : * ( قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّه مَثْنى وَفُرادى ) * ( 1 ) ( بگو به آنان : من شما را تنها بيك چيز پند مىدهم ، اين كه دو تا دو تا و يك يك براى خدا قيام كنيد ) قيام فردى عبارت است از گسيختن از گذشتهء نابخردانه و زندگى تبهكارانه و تكاپو در راه بدست آوردن « حيات معقول » و جبران خسارات زندگى گذشته . همين معنا در مفهوم قيام اجتماعى هم وجود دارد ، يعنى هنگامى يك جامعه به رهبرى يك يا عده اى از پيشتازان در صدد بر كندن ريشههاى نظام اجتماعى گذشته ، با در دست داشتن آرمانها و هدفهاى عالى ، بر مىآيند ، چنين جامعه اى قيام نموده است . امير المؤمنين عليه السلام اساسىترين روش قيام را گوشزد نموده مىفرمايد : با آن واقعياتى كه بشما مربوط است ، قيام نماييد . بنا بر اين يك قيام منطقى عبارت است از : 1 - هدفهايى كه براى قيام منظور شده است ، بايد با در نظر گرفتن مجموع عوامل مربوط به جامعه بوده باشد . مقتضيات قيام دقيقا مشخص شود ، موانع كاملا ارزيابى گردد . 2 - آنان كه در صفهاى قيام كنندگان ، در رديف پيشتازان قرار گرفتهاند ، با ارائه و ادعاى هدفهاى غير قابل تحقق و امكان ناپذير قيام كنندگان را فريب ندهند . 3 - از مطرح كردن آنچه كه ارتباطى با شئون آن اجتماع ندارد ، بپرهيزند . 4 - وسيلهها و هدفها از يكديگر تفكيك شوند و ابعاد و ارزشهاى متنوع از نظر ارتباط به هدف و هويت قيام و گردانندگان آن در هم و بر هم نگردند . 5 - با وعده هايى دروغين به انسانهايى كه فقط با اطمينان به صدق و خلوص رهبران ، قيام كردهاند ، آنانرا نفريبند .
--> ( 1 ) سبا آيه 46 .