محمد تقي جعفري
93
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
( آنان را كه صبحگاه و شامگاه پروردگار خود را مىخوانند و تنها خود او را مىخواهند ، طرد مكن ، چيزى از حساب آنان بر تو نيست و چيزى از حساب تو بر آنان نمىباشد ، اگر آنان را طرد كنى از ستمكاران خواهى بود ) . آيهء مورد بحث مىگويد : برقرار كردن تساوى ميان همهء افراد جامعه و اين كه آن بينوايان شايستهء پرچمدارى رشد و تكامل شدهاند ، براى آن اغنياء و اشراف گران آمده ، مىگفتند : شگفتا ، اين بينوايانند كه خدا آنانرا بر ما برترى داده رهروان منزلگه كمال معرفى مىنمايد خداوند خطا و اشتباه آنان را گوشزد نموده مىگويد : از حكمت عاليهء ما است كه بدون توجه به موقعيّتهاى دروغينى كه انسانها در زندگى اجتماعى براى خود كسب مىنمايند ، مردم آمادهء پذيرش واقعيت را [ اگر چه در پايينترين سطوح مجتمع جاى گرفته باشند ] مورد عنايت قرار داده ، پيشروان قافلهء تمدنها مىنماييم . اين يك آزمايش بسيار مهمى است كه چشمگيران با اعتقاد به انحصار شايستگى در خويشتن ، در آن قرار مىگيرند . درون آنان با محتويات خودخواهىها و خود كامگىها و صدها پديدههاى ناشى از اصول خودمحورى ، متلاطم مىشود و حالت مفتونى پيدا مىكنند . اگر آنان لحظاتى بينديشند و از عقل و وجدانشان اطلاعات مستقيم و ناب در بارهء موجوديت واقعى خود به دست بياورند ، اين حق روشن را خواهند ديد كه همه چيز را مىدانند جز اين حقيقت را كه چنان كه اشكال چشم و ابرو و اندام و لباس بازگو كنندهء حقيقت حيات و روح آدمى نيست ، همچنان اشكال چشمگيرى كه آنان از موجوديت دروغين خود با زيركىها و حيله گرىهاى گوناگون در جامعه منعكس ساختهاند ، كمترين دلالتى بر واقعيت آنان ندارد . اى كاش يك هزارم كوششها و تكاپوهايى را كه براى منعكس ساختن خود دروغين در جامعه صرف كردهاند ، در تفسير و توجيه معناى انسان مبذول مىنمودند تا بفهمند كه امتياز و عظمت واقعى بيش از يك عامل ندارد و آن عبارتست از احساس