متن خطبهء پنجم 69 ترجمه خطبهء پنجم 70 تفسير عمومى خطبهء پنجم 71 ايها الناس شقوا امواج الفتن بسفن النجاة 71 نقش فتنه‌ها و آشوبها در حيات آرمان انسانى در سرتاسر تاريخ . يكم - دوّم 72 - 71 تفسير موقعيت فتنه انگيز . مسئله يكم - تعريف 73 هر فتنه و آشوبى دو جنبه دارد : يكم منفى - دوّم مثبت 74 - 73 تفسير موقعيت فتنه انگيز . مسئله دوم - عوامل 75 انسانهائى كه با موقعيت فتنه انگيز در ارتباطند : مسئلهء يكم گروه روشنفكران 78 مسئله دوم - پاكدلان پاك انديش 85 مسئله سوّم - از سود جويان مادّى تا عاشقان ( من هستم ) . . . 85 مسئله چهارم - بدبينان 86 مسئله پنجم - خوشبينان 86 مسئله ششم - محققان حرفه اى 89 مسئله هفتم - محققان آگاه و متعهّد 89 فتنه اى كه در دوران زمامدارى امير المؤمنين بوجود آمده بود 90 فتنه از ديدگاه قرآن 92 1 - فتنه عامل تحركى براى آزمايش 92 2 - فتنه اى كه خود انسان به وجود مىآورد و آن را وسيله فريب دادن خود مىسازد 95 3 - وقيحترين جنبه‌هاى فتنه 96 4 - اگر محاسبه دقيق در كار نباشد . فتنه‌ها خوب و بد را به آتش خواهند كشيد 98 و عرجوا عن طريق المنافره 99