واقعى نشان بدهد ، مگر اين كه پس از تحليلهاى نهايى به اين حقيقت اعتراف كند كه ملاك واقعى عدالت ، خداست و بس . بار تلمى سانتهيلر در مقايسه اى ميان فلسفهء سياسى ارسطو و افلاطون كه در حقيقت مقايسه ميان فلسفهء سياسى افلاطون و ديگر متفكران انسانى است چنين مىگويد : فلسفهء سياسى تربيتى افلاطون چنين است : « با اين حال كفايت نمىكند كه كودكان را رها كنيم و باكى از آن نداشته باشيم كه دامان طهارت آنان آلوده شود . كفايت نمىكند كه ما عقول كودكانمان را تنها با نور علم روشن بسازيم و آنان را با پند و اندرزها و ضرب المثل به نيكىها عادت بدهيم ، بلكه بالاتر از اين ، بايستى اصول اساسى دين كه طبيعت در دلهاى همهء كودكان به وديعت نهاده است ، رويانده شود . اين اصول دين است كه قوىترين اعتقاداتى كه انسان را با خدا مربوط مىسازد ، بوجود مىآورد ، قطعا خداست اول و وسط و پايان همهء كائنات . « او است كه ملاك و مقياس عدالت ميان مخلوقات است در همهء اشياء » . ما بايستى با اين عقايد با اهميت و ضرورى افكار كودكانمان را روشن كنيم . اين عقايد است كه اگر قانونگذار شخصى حكيم باشد بايستى با هر وسيله اى كه ممكن است چه با نرمى و چه با خشونت آن را در درون شهروندان بگستراند . اين عقايد در عين حال كه ساده و آسان است ، ضرورى و سودمند به حال انسانها است . اساس اين عقايد سه اصل مهم است : 1 - وجود خدا . 2 - نظارت او بر همهء هستى . 3 - عدالت او كه هيچگونه تمايل راهى به آن ندارد . انسان بدون اعتقاد به اين اصول سه گانه در زندگى تصادف نماى اين دنيا گم مىشود ، زيرا تسليم تمايلات مىشود و در تاريكىهاى شهوات و جهالتش غوطه ور مىگردد » ( 1 ) .

--> ( 1 ) كتاب سياست - ارسطو - ترجمهء سانتهيلر از يونانى به فرانسه و احمد لطفى سيد از فرانسه به عربى ص 20 .