اين بود نمودارى از رابطهء « عثمان » با بيت المال . با نظر به اين رفتار عثمان با مروان و طلحه و زبير و امثال آنها ، به خوبى روشن مىشود كه عوامل تلاطم حكومت امير المؤمنين عليه السلام و طغيانگرىهاى طلحه و زبير بر زمامدارى عادلانهء آن حضرت چه بوده است . براى تفسير آن تلاطمها و سركشىها احتياجى به ياد گرفتن سحر و طلسمات نداريم . با يك عبارت مختصر و روشن على بن ابي طالب ( ع ) حاضر نيست اندك آذوقه اى زيادتر از حق خود عقيل و فرزندانش به آنان ببخشد ، ولى عثمان با تمام آرامش خاطر آن همه بيت المال مسلمانان را در اختيار خويشاوندان و هواداران خود مىگذارد . جملهء مورد تفسير كه مىگويد : « سوگند به خدا ، اگر آن اموال و املاك را پيدا كنم به مسلمانان برميگردانم ، اگر چه مهريهء زنان قرار گرفته باشد و كنيزها با آنها خريدارى شده باشد » . همهء آن تصرفات و مالكيتها را غير قانونى اعلان نموده ، بيان مىكند كه تكليف الهى و اجتماعى على ( ع ) برگرداندن آن اموال به بيت المال مجتمع است ، اموال هر چه كه باشد و در اختيار هر كسى كه قرار گرفته باشد . 3 - و من ضاق عليه العدل فالجور عليه اضيق ( كسى كه عدالت براى او تنگى به وجود بياورد ، ستم براى او تنگناتر مىباشد ) . عدالت و ستم از آن هنگام كه در ديدگاه نوع انسانى ، حقيقتى بنام قانون نمودار شده است ، مفهوم عدالت نيز براى او مطرح گشته است . زيرا عدالت عبارت است از رفتار مطابق قانون . اين تعريف كه به نظر ما جامعترين تعريفات براى عدالت است مىتواند شامل همهء رفتارها و پديده‌هاى عادلانه بوده باشد . براى توضيح اين تعريف بايستى جلوه‌هاى عدالت را در قلمروهاى گوناگون جهان هستى و انسان در نظر بياوريم :