كه با مشيت جدى خداوندى بجريان افتاده است ، با تمايلات شوخى گرانهء من و تو از كار خود نخواهد ايستاد . اينست نمونه اى از آيات كه لزوم جدى محاسبه را گوشزد مىكند : * ( وَاتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً ) * ( 1 ) . ( و بپرهيزيد از فتنه اى كه فقط ستمكاران را در خود فرو نخواهد برد ) . اگر محاسبهء دقيق در انديشه و رفتار خود ننماييد ، در آن علتى كه فتنه را به وجود مىآورد ، شما هم شريك بوده خسارت معلولش را شما خواهيد چشيد 2 - و عرّجوا عن طريق المنافرة ( از راه عداوت و نفرت از يكديگر برگرديد ) . اين همه عربده و مستى و ناسازى چيست نه همه همره و هم قافله و همزادند عوامل دو پديدهء متضاد اتحاد و خصومتها هيچ يك از پديده‌هاى بشرى مانند دو پديدهء متضاد اتحاد و خصومت ، منشأ آثار و نتايج با اهميت نبوده است . اگر ما بتوانيم اين توفيق را بدست بياوريم كه از سطوح ظاهرى رويدادها و شئون انسانى گذر كرده ، ريشه‌هاى عميق آنها را مورد بررسى قرار بدهيم ، بدون ترديد دو پديدهء مزبور را از عميقترين و پايدارترين ريشه‌ها خواهيم يافت . قطعى است كه : اتحاد انسانها با يكديگر عامل جلوگيرى آنان از نابودىهاى گوناگونى بوده است كه سر راه تاريخ آنان را گرفته است . نيز اتحاد انسانها با يكديگر عامل بروز قدرتها و استعدادهاى آنان بوده است . بطور كلَّى هيچ پيشرفت قابل توجهى بدون اتحاد و همكارى نصيب بشريت نگشته است . مسلم است كه همهء امتيازات مفيد كه افراد و جوامع انسانى بدست آورده‌اند ، بر دورانها و جوامع گوناگون توزيع شده ، هر يك تكميل كنندهء ديگرى بوده است .

--> ( 1 ) الانفال آيهء 25 .