محمد تقي جعفري

297

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

مىباشد . مختصات پديدهء خود ساختگى زياد است ، ما به برخى از آنها اشاره مىكنيم : 1 - پيشرفت روزافزون در گسترش ابعاد شخصيت ، زيرا طعم مالكيت بر خود براى انسانهاى خود ساخته ، شبيه به طعم حياتى است . 2 - تقليل دلهره و نگرانى و رفع تزلزل و اضطراب در مقابل عوامل طبيعى و بشرى مزاحم . 3 - افزايش آرامش و محاسبه‌هاى منطقى در زندگى مادى و معنوى . . . مسلم است كه امتياز و ارزش انسانهاى خود ساخته با انسانهاى ناخود ساخته قابل مقايسه نيست ، زيرا زندگى براى خود ساختگان واقعيتى است كه آن را بدست آورده‌اند و در نتيجه زندگى محصول خود آنان مىباشد ، در صورتى كه ناخود ساختگان از زندگى مستند بخودشان محرومند ، زيرا موجوديتشان جايگاه تراكم معلولات طبيعت و همچنين افراد بشر مىباشد كه بدون آگاهى و اختيار در وجود آنها تركيب مىيابند و متلاشى مىگردند . « خدا ساخته » - اين مفهوم چه معنائى دارد آيا معنايش اينست كه خداوند متعال در مقام شامخ ربوبىاش فرشتگانى را تعيين و مأمور مىكند كه برويد انسانهايى را در روى زمين به رشد و كمال برسانيد و برگرديد آيا خداوند اين گونه انسانها را از مجراى طبيعت و اجتماعات مىگيرد و مىبرد در آسمانها و در آنجا تعقل و وجدان و اراده هايشان را مىسازد و سپس آنان را به زمين مىفرستد آيا اين خدا ساختگان بجاى خوراكها و پوشاكها و مسكنهاى معمولى ، نور مىخورند و نور مىآشامند و در نور مىنشينند آيا بطور كلى اين انسانها در ماوراى طبيعت زندگى مىكنند شادى و اندوه و گريه و خنده و بيمارى و تندرستى ندارند به نظر ما همين پندارهاى نابخردانه است كه آدميان را از آمادگى براى پذيرش مقام والاى خدا ساختگى محروم نموده است .