خطب الإمام علي ( ع ) ( مترجم : آيتي )

813

نهج البلاغة ( فارسي )

37 به فرزند خود امام حسن ( ع ) فرمود : اى فرزند ، از من چهار و چهار چير را به خاطر بسپار كه چون كارهايت را به آنها به انجام رسانى ، هرگز زيانى به تو نرسد : برترين بى نيازيها عقل است و بزرگترين بينواييها حماقت است و ترسناكترين ترسها خودپسندى است و گراميترين حسب و نسب ، خلق نيكوست . اى فرزند ، بپرهيز از دوستى با احمق ، زيرا احمق خواهد كه به تو سود رساند ، ولى زيان مىرساند و بپرهيز از دوستى با بخيل كه او چيزى را كه بسيار به آن نيازمند هستى از تو دريغ مىدارد و بپرهيز از دوستى با تبهكار كه تو را به اندك چيزى مىفروشد . و بپرهيز از دوستى دروغگو ، كه او چون سراب است ، دور را نزديك نشان مىدهد و نزديك را دور مىنماياند . 38 و فرمود ( ع ) : در به جاى آوردن مستحبات قربتى نيست اگر به واجبات زيان رساند . 39 و فرمود ( ع ) : زبان خردمند آن سوى دل اوست و دل بىخرد آن سوى زبانش . رضى گويد : اين از معانى عجيب و شريف است . مراد اين است كه عاقل زبان نمىگشايد مگر پس از آنكه با انديشه و فكر خود مشورت كند و بىخرد ، سخنان بيهوده اش بر فكر و تأمل و انديشه اش پيشى گيرد . گويى زبان عاقل ، تابع دل اوست و دل احمق ، تابع زبان اوست . اين معنى از آن حضرت به عبارات ديگرى هم آمده است ، مانند اين عبارت : دل احمق در دهان اوست و زبان عاقل در دلش و هر دو يك معنى است .