خطب الإمام علي ( ع ) ( مترجم : آيتي )
663
نهج البلاغة ( فارسي )
اين امور به ديگر چيزها نپرداختم . سپس ، ترسيدم كه مباد آنچه سبب اختلاف عقايد و آراء مردم شده و كار را بر آنان مشتبه ساخته ، تو را نيز به اشتباه اندازد . در آغاز نمىخواستم تو را به اين راه كشانم ، ولى با خود انديشيدم كه اگر در استحكام عقايد تو بكوشم به از اين است كه تو را تسليم جريانى سازم كه در آن از هلاكت ايمنى نيست . بدان اميد بستم كه خداوند تو را به رستگارى توفيق دهد و تو را راه راست نمايد . پس به كار بستن اين وصيتم را به تو سفارش مىكنم . و بدان ، اى فرزند ، كه بهترين و محبوبترين چيزى كه از اين اندرز فرا مىگيرى ، ترس از خداست و اكتفا به آنچه بر تو واجب ساخته و گرفتن شيوه اى كه پيشينيانت ، يعنى نياكانت و نيكان خاندانت ، بدان كار كردهاند . زيرا ، آنان همواره در كار خود نظر مىكردند ، همان گونه كه تو بايد نظر كنى و به حال خود مىانديشيدند ، همان گونه كه تو بايد بينديشى تا سرانجام ، به جايى رسيدند كه آنچه نيكى بود ، بدان عمل كردند و از انجام آنچه بدان مكلف نبودند ، باز ايستادند . پس اگر نفس تو از به كار بردن شيوهء آنان سرباز مىزند و مىخواهد خود حقايق را دريابد ، چنان كه آنان دريافته بودند ، پس بكوش تا هر چه طلب مىكنى از روى فهم و علم باشد ، نه به ورطهء شبهات افتادن و به بحث و جدل بيهوده پرداختن . پيش از آنكه در اين طريق نظر كنى و قدم در آن نهى از خداى خود يارى بخواه و براى توفيق يافتنت به او روى آور و از هر چه تو را به شبهه مىكشاند يا به گمراهيت منجر مىشود ، احتراز كن و چون يقين كردى كه دلت صفا يافت و خاشع شد و انديشه ات از پراكندگى برست و همهء سعى تو منحصر در آن گرديد ، آن گاه به آنچه در اين وصيت براى تو ، بوضوح ، بيان داشتهام ، بنگر و اگر نتوانستى به آنچه دوست دارى ، دست يا بى و براى تو آسودگى نظر و انديشه حاصل نيامد ، بدان كه مانند شترى هستى كه پيش پاى خود را نمىبيند و در تاريكى گام برمىدارد . كسى كه به خطا مىرود و حق و باطل را به هم مىآميزد ، طالب دين نيست و بهتر آن است كه از رفتن باز ايستد . اى فرزند ، وصيت مرا نيكو درياب و بدان كه مرگ در دست همان كسى است كه