بيمناكاند و اگر همهء ياران خود را گرد آورند ، توانايى دفع آن ندارند . ملخها به خواست و ميل خود به كشتزار روى نهند و هر چه خواهند بجوند و بخورند . همهء اندام ملخ به قدر يك انگشت باريك نيست . بزرگ است ، خداوندى كه هر چه در آسمانها و زمين است ، چه از روى رغبت و چه از روى اضطرار در برابرش حاضرند و بر آستان او چهره و گونه بر خاك مىسايند . و از روى تسليم و ناتوانى فرمان او مىبرند و از بيم ، زمام فرمانبردارى خود به دست او مىدهند . پرندگان مسخر فرمان او هستند . به شمار پرهايشان و نفسهايشان آگاه است . دستها و پاهاى آنها را بر روى زمينهاى نمناك و خشك استوار ساخته . روزيشان را مقدّر فرموده و اجناس آنها را شماره كرده است . اين كلاغ است و آن عقاب است و آن ديگر كبوتر است يا شتر مرغ . هر پرنده اى را به نام خود خواند و عهده دار روزى آن گرديد . ابرهاى گران را بيافريد و بارانهاى بر دوام را از آنها ريزان ساخت و بهرهء هر جاى را از آن معين فرمود و زمينى را كه خشك شده بود آب داد و پس از خشكسال در آن گياه رويانيد . 228 خطبه اى از آن حضرت ( ع ) در توحيد است و در اين خطبه از اصول علم چيزى گرد آورده كه در ديگر خطبه‌ها نيست . يكتايش ندانست آنكه ، برايش كيفيتى انگاشت و به حقيقتش نرسيد آنكه براى او همانندى پنداشت . آنكه به چيزى همانندش ساخت ، به دو نپرداخت و آنكه ، به او اشارت كرد و يا در تصورش آورد ، قصد او ننمود . هر چه كنه ذاتش شناخته آيد ، مصنوع است و هر چه قيامش به ديگرى بود ، معلول است . خداوند فاعل است ولى نه با ابزار ، تعيين كننده است ولى نه با جولان فكر و انديشه ، بىنياز است نه آنكه از