را كه متروك افتاده زنده كند . من از رسول الله ( صلى الله عليه و آله ) شنيدم كه مىگفت : در روز قيامت پيشواى ستمگر را مىآورند ، هيچ ياورى ندارد و كس عذرخواه او نيست ، در جهنمش مىافكنند و او چون سنگ آسيابى كه مىچرخد در جهنم بچرخد . سپس ، در قعر جهنم به زنجيرش مىكشند . به خدا سوگندت مىدهم ، چنان مكن كه پيشواى مقتول اين امت گردى . زيرا گفته مىشد - از رسول الله ( ص ) - كه « در اين امّت پيشوايى كشته مىشود و در كشت و كشتار تا روز قيامت به روى امّت گشوده مىشود و كارها را بر آنان مشتبه مىكند . پس بذر فتنه‌ها پراكنده گردد و مردم حق از باطل نشناسند و در كشاكش آن فتنه‌ها با يكديگر بستيزند و آشوب كنند و كارشان به هرج و مرج كشد . » در اين سالهاى پيرى و سراشيب عمر براى مروان ( 1 ) چون مركبى مباش ، كه به هر سو كه خواهد ، تو را براند . عثمان گفت : با مردم سخن بگوى و بخواه كه مرا مهلت دهند . تا از عهدهء ستمى كه بر آنان رفته است برآيم . على ( ع ) گفت : آنچه در مدينه است نيازى به مهلت ندارد و آنچه در خارج مدينه است چندان مهلت بايد كه فرمان تو به آنجا رسد . 164 خطبه اى از آن حضرت ( ع ) در آن به ذكر آفرينش شگفت طاوس مىپردازد خداوند تعالى موجودات را ابداع كرد ، موجوداتى شگفتانگيز . بعضى جاندار ، بعضى بيجان . برخى ساكن و برخى متحرك . پس بر آفرينش لطيف و دقيق و عظمت قدرت خود شواهدى آشكار اقامه كرد . آنسان ، كه عقلها به فرمانبرداريش اذعان نمودند و به وجودش معترف شدند و تسليم او گشتند و ، در گوشهاى ما ، دلايل يكتايى او آوازه افكند . و از نشانه‌هاى آفرينش گونه‌هاى مختلف پرندگان است . پرندگانى در شكافهاى زمين و رخنه‌هاى درهها و فراز كوهها ، جاى دارند . پرندگانى با بالهاى گونه گون و شكلها و هيئتهاى مختلف و متباين ، گرفتار در چنبر فرمانبردارى

--> ( 1 ) . مروان بن حكم كه مستشار عثمان بود .