كتاب - و اظهار نظر قطعى سبكشناسان ، زمان ترجمه دقيقا معلوم خواهد شد . بهر حال قرنها آشنايى با ترجمهء نهج البلاغه خاص خواص از مردم ايران بود و مىتوان گفت رواج كامل ترجمه فارسى نهج البلاغه و بهرهء عموم ايرانيان از اين اثر ، در نيم قرن اخير صورت گرفت ، و تنى چند از فاضلان از نو به ترجمهء اين كتاب پرداختند . پس از شهريور يكهزار و سيصد و بيست ، از مرحوم جواد فاضل مجموعه‌اى منتشر شد كه هر چند انشاى آن روان مىنمود ، در بسيارى موارد با سخنان امام ( ع ) ارتباطى نداشت . پس از اثر مرحوم فاضل ترجمه‌اى كه جايى باز كرد و مقبول همگان افتاد اثر مرحوم سيد على نقى فيض الاسلام است كه خطبه‌ها ، نامه‌ها و سخنان كوتاه امام را با ترجمه و توضيح منتشر كرد . مرحوم فيض الاسلام را بارها ديدم مردى فاضل مسلمان و ديندار و دوستدار اهل بيت ( ع ) بود و براى اين ترجمه رنجى بر خود نهاد و مىتوان گفت اخلاص وى در فراهم آوردن اين ترجمه در رواج آن تأثيرى به سزا داشته است . پس از مرحوم فيض الاسلام چند تن از فاضلان و عربىدانان به كار ترجمهء كامل كتاب پرداختند كه علاقمندان كم و بيش از كار آنان آگاهند . ترجمه‌اى كه در دست شماست سالهاست اين خدمتگزار در دورهء دكترى زبان و ادبيات فارسى هفته‌اى دو سه ساعت را به بحث در ادبيات عرب - منظوم و يا منثور - مىپردازد . اين درس در فترت دانشگاه همچنان برقرار بود و گذشته از دانشجويان تنى چند از فاضلان نيز در مجمع ما حاضر مىشدند پنج يا شش سال پيش ( درست به خاطر ندارم ) . بعضى دوستان خواستند معلقات را بر بنده بخوانند . گفتم من اين قصيده‌ها را فراوان خوانده و درس گفته‌ام . شعرهاى جاهلى اثرى است ارزنده در لفظ و تركيب استوار ، اما سراسر تعبيرى است از گذشته‌هاى آن روزگار ، خالى از روح علمى و لطيفهء معنوى ، به مثل چون صحراى عربستان است ، گاه صافى و